Ga je een oudere woning renoveren, neem de elektrische installatie dan meteen mee. Muren en vloeren liggen open, dus nieuwe leidingen, extra groepen en een moderne groepenkast zijn dan relatief eenvoudig aan te leggen. Nieuwe en gewijzigde delen van de installatie moeten voldoen aan de veiligheidsnorm NEN 1010. Laat dit werk doen door een ervaren installateur en vraag na afloop om een inspectierapport.
Signalen dat je installatie verouderd is
- Een groepenkast met schroefzekeringen (stoppen) in plaats van automaten.
- Geen of te weinig aardlekschakelaars.
- Stopcontacten zonder randaarde in woonkamer, slaapkamers of keuken.
- Stoffen of vergeelde bedrading, of draden zonder beschermbuis.
- Zekeringen die regelmatig doorslaan als je meerdere apparaten tegelijk gebruikt.
- Weinig groepen voor een woning met inductie, warmtepomp, zonnepanelen of een laadpaal.
Zie je een of meer van deze punten, laat de installatie dan beoordelen voordat je gaat afwerken.
Wat er bij een renovatie meestal verandert
Een nieuwe groepenkast
Een moderne groepenkast heeft installatieautomaten per groep en aardlekbeveiliging voor alle eindgroepen. Een aardlekschakelaar schakelt de stroom uit als er stroom weglekt, bijvoorbeeld via een defect apparaat of via iemand die een draad aanraakt. Een veelgebruikte oplossing is een aardlekautomaat per groep: valt er één groep uit, dan blijft de rest van het huis werken.
Voldoende groepen
Verdeel de woning over meerdere groepen en zet zware verbruikers op een eigen groep:
| Apparaat | Advies |
|---|---|
| Inductiekookplaat | Eigen groep, vaak tweefasig of een krachtgroep |
| Oven, vaatwasser, wasmachine, droger | Elk een eigen groep |
| Warmtepomp of elektrische boiler | Eigen groep, volgens opgave fabrikant |
| Zonnepanelen (omvormer) | Eigen groep, geen andere verbruikers erop |
| Laadpaal | Eigen groep, vaak met eigen aardlekbeveiliging |
Verdeel verlichting en stopcontacten van één ruimte bij voorkeur over verschillende groepen. Valt er een groep uit, dan zit je niet meteen in het donker.
Aansluiting verzwaren
Een oudere woning heeft vaak een eenfase-aansluiting. Ga je over op elektrisch koken, een warmtepomp of een laadpaal, dan is een driefase-aansluiting of een zwaardere aansluiting soms nodig. Die vraag je aan bij je netbeheerder. Houd rekening met een wachttijd en laat je installateur eerst berekenen wat je echt nodig hebt; slim verdelen van vermogen kan een verzwaring soms overbodig maken.
Aarding en randaarde
Alle wandcontactdozen in een gerenoveerde woning horen randaarde te hebben. De aarding van de installatie moet goed aangesloten zijn op de hoofdaardklem. Metalen leidingen voor water en gas worden daarnaast met een vereffeningsleiding met die aarding verbonden, zodat er geen spanningsverschil tussen metalen delen kan ontstaan.
Badkamer en buiten
In de badkamer gelden strengere eisen voor de plaats van stopcontacten, schakelaars en verlichting ten opzichte van douche en bad. Buiten gebruik je spatwaterdicht materiaal en goed beschermde kabels. Laat dit altijd door een vakman ontwerpen.
Keuring en documentatie
Voor een particuliere woning is een periodieke keuring van de elektrische installatie in Nederland geen algemene plicht. Wel moet wat nieuw wordt aangelegd of gewijzigd voldoen aan NEN 1010. Een goede installateur controleert en meet de installatie na afloop door en levert:
- een overzicht van de groepen (groepenverklaring);
- de meetresultaten van isolatieweerstand en aardlekbeveiliging;
- tekeningen of een schema van de nieuwe leidingen.
Bewaar deze documenten. Ze zijn nuttig bij verkoop van de woning, bij schade en bij latere uitbreidingen. Sommige verzekeraars en kopers vragen er ook naar.
Zelf doen of uitbesteden?
Een lamp ophangen of een stopcontact vervangen op een bestaande groep kan een handige klusser zelf, mits de groep spanningsloos is gemaakt en je dat hebt gecontroleerd. Een nieuwe groepenkast, extra groepen, een krachtgroep of de aansluiting van een laadpaal laat je over aan een installateur. Fouten in de beveiliging zie je niet, maar ze kunnen leiden tot brand of een elektrische schok.
Conclusie
Een renovatie is het moment om de elektrische installatie toekomstbestendig te maken: moderne groepenkast, aardlekbeveiliging op alle groepen, randaarde en voldoende groepen voor elektrisch koken, verwarmen en laden. Plan het elektrawerk vóór het stucwerk en het schilderwerk, laat het uitvoeren volgens NEN 1010 en bewaar de documentatie.