Zo werkt de vlakheids-checker ondergrond
Vloer egaliseren is lang niet altijd nodig: de vlakheids-checker vergelijkt jouw meting met de vlakheidseis die bij je vloertype hoort. Je ziet direct of de ondergrond goed genoeg is, of je plaatselijk kunt bijwerken of dat de hele vloer geëgaliseerd moet worden. Je vult in:
- Gemeten hoogteverschil: de grootste kier in millimeters onder een rechte rij of lat.
- Lengte van de rij: 1 meter of 2 meter (de twee meetlengtes die leginstructies en richtlijnen gebruiken).
- Vloertype: laminaat, klik-pvc, dryback-pvc (verlijmd), meerlaags parket (zwevend of verlijmd) of tapijt.
- Optioneel: hoeveel van je metingen boven de grens liggen, en of je bulten (uitsteeksels) of kuilen meet.
Je krijgt terug: een van drie adviezen (geen egaliseren nodig, plaatselijk bijwerken of volledig egaliseren), de grenswaarde waaraan getoetst is, en bij egaliseren een doorverwijzing naar de Egaliseermiddel-rekenhulp met de geschatte laagdikte al ingevuld.
De logica is een vergelijking: gemeten kier ÷ toegestane afwijking voor dat vloertype en die meetlengte. Is de uitkomst 1 of minder, dan voldoet de ondergrond. Ligt hij erboven op een paar plekken, dan is plaatselijk bijwerken genoeg. Ligt hij erboven op meer dan ongeveer een kwart van de meetpunten, of is de kier meer dan twee keer de grens, dan adviseert de tool volledig te egaliseren. Meet je met een rij van 2 meter terwijl de grens voor 1 meter geldt, dan houdt de tool dezelfde millimetergrens aan. Dat is aan de veilige kant, want over een langere afstand mag de afwijking eigenlijk groter zijn. Meet je met 1 meter terwijl de grens voor 2 meter geldt (zoals bij dryback-pvc), dan toetst de tool aan de strengere 1 meter-grens.
Hoe vlak moet de ondergrond zijn per vloertype?
Hoe dunner en strakker de vloer, hoe vlakker de ondergrond moet zijn: dryback-pvc vraagt de strengste vlakheid, tapijt de minst strenge. De waarden hieronder komen uit leginstructies en richtlijnen. De fabrikant van jouw vloer kan strenger zijn, en die eis is dan leidend.
| Vloertype | Toegestane afwijking (voorbeeld) | Meetlengte | Bron of status |
|---|---|---|---|
| Dryback-pvc, linoleum (verlijmd) | 3 mm | 2 m | Leginstructie Flexxfloors Dryback (SR1); egaliseren met minimaal 3 mm egaline op beton |
| Soepele vloerbekleding, strenge klasse | 2 mm | 1 m | Buildwise, klasse 1 (aanbevolen voor elastische vloeren) |
| Klik-pvc (zwevend) | 3 mm, en geen uitsteeksels hoger dan 2 mm | 1 m | Leginstructie Flexxfloors Patterns klik |
| Laminaat (zwevend) | Oneffenheden boven 3 mm egaliseren | Niet gespecificeerd, meet met 1 m | Leginstructie laminaat Karwei (uitvlakken tot 1 mm) |
| Meerlaags parket, verlijmd | Zoals dryback of strenger | 1 of 2 m | Volg de leginstructie en de lijmfabrikant |
| Tapijt | Ruimer, maar bulten en naden tekenen af | 1 m | Vuistregel: werk uitsteeksels altijd weg |
Let op het verschil tussen een kuil en een bult. Een kuil van 3 mm onder een rij van 1 meter valt bij klik-pvc nog binnen de grens. Een scherpe bult van 2 mm, bijvoorbeeld een lijmrest of een stukje mortel, moet er altijd af, omdat de klikverbinding er direct op rust.
Zo meet je of de ondergrond vlak genoeg is
Je meet vlakheid met een rechte rij van 1 of 2 meter en een meetwig of voelermaat, op een raster over de hele vloer. Zo pak je het aan:
- Maak de vloer schoon. Verwijder lijmresten, oude vloerbedekking en losse delen. Een korrel zand onder de rij geeft al een verkeerde meting.
- Leg de rij in drie richtingen. In de lengte, in de breedte en diagonaal, ongeveer elke meter. Bij een kamer van 5 bij 4 meter kom je zo op 20 tot 30 metingen.
- Meet de grootste kier. Schuif een meetwig onder de rij op het laagste punt en lees de millimeters af. Heb je geen meetwig, gebruik dan een stapeltje munten als grove indicatie (een euromunt is ruim 2 mm dik) of een stalen voelermaat.
- Wiebelt de rij? Dan ligt hij op een bult. Markeer die plek met krijt; bulten werk je anders weg dan kuilen.
- Noteer per meetpunt of de waarde binnen of buiten de grens valt. Teken een simpele plattegrond.
Wil je weten of de vloer ook waterpas is (bijvoorbeeld voor aansluiting op een andere ruimte), gebruik dan een kruislijnlaser. Vlak en waterpas zijn niet hetzelfde: een vloer kan vlak zijn en toch over de hele kamer 1 cm aflopen.
Rekenvoorbeeld: één woonkamer, drie vloertypes
Een woonkamer van 6 bij 4 meter met een betonnen dekvloer uit de jaren zeventig is gemeten op 24 punten met een rij van 1 meter en een rij van 2 meter. De grootste kieren:
| Meting | Uitkomst |
|---|---|
| Rij 1 m, grootste kier | 2,5 mm |
| Rij 2 m, grootste kier | 4,5 mm |
| Punten boven 2 mm (1 m) | 7 van 24 (29%) |
| Bult bij de oude verwarmingsleiding | 3 mm, plaatselijk |
Zo beoordeelt de checker dit per vloertype:
- Klik-pvc: 2,5 ÷ 3 = 0,83, dus binnen de grens. Maar de bult van 3 mm is hoger dan de 2 mm die voor uitsteeksels geldt. Advies: plaatselijk bijwerken door de bult weg te slijpen. Verder hoeft er niets te gebeuren.
- Laminaat: de kier blijft onder 3 mm, de bult moet weg. Advies: plaatselijk bijwerken.
- Dryback-pvc: 4,5 ÷ 3 = 1,5 op de 2 meter-rij, en 29% van de punten ligt boven 2 mm per meter. Advies: volledig egaliseren. De fabrikant vraagt bovendien minimaal 3 mm egaline op beton. Voor 24 m² op 3 mm kom je volgens de rekenhulp uit op ongeveer 24 × 3 × 1,6 × 1,10 = 127 kg: 127 ÷ 25 = 5,1, dus 6 zakken van 25 kg.
Hetzelfde voorbeeld laat zien waarom de keuze voor het vloertype het budget beïnvloedt. Dryback-pvc kost hier een volledige egaliseerbeurt extra, klik-pvc alleen een uur slijpwerk.
Vloer egaliseren: plaatselijk of volledig?
Plaatselijk bijwerken is genoeg als een paar losse plekken buiten de grens vallen; zijn het er veel of zijn de afwijkingen groot, dan is volledig egaliseren sneller en beter. De keuzematrix:
| Situatie | Aanpak | Middel |
|---|---|---|
| Losse bulten (lijmresten, mortel, naden) | Wegschuren of -slijpen | Betonslijper met diamantschijf, schraper |
| Enkele kuilen of scheuren | Plaatselijk vullen | Snelhardende reparatiemortel of vulmiddel voor vloeren |
| Diepe tegelvoegen onder dryback | Voegen vullen of de hele vloer egaliseren | Egaline over primer, minimaal de laagdikte van het informatieblad |
| Meer dan ongeveer een kwart van de punten te hoog of te laag | Volledig egaliseren | Zelfnivellerende egaline met primer |
| Afwijkingen groter dan circa 10 mm | Egaline voor dikke lagen of een nieuwe dekvloer | Laat dit beoordelen door een vloerlegger |
| Houten vloerdelen die veren of hol liggen | Eerst stijf maken, dan vlak | Plaatmateriaal zoals multiplex, schroeven in de balken |
Op een houten ondergrond schrijft een dryback-leginstructie voor om de vloer met multiplex of ander geschikt plaatmateriaal vlak te maken. Kijk bij een verende vloer eerst naar de balklaag met de Balklaag-vloerchecker.
Ondervloer is geen egaliseermiddel
Een dikkere ondervloer lost een oneffen ondergrond niet op; hij maakt het bij klik-pvc vaak erger. Een zachte ondervloer geeft mee, waardoor de klikverbinding op een kuil gaat scharnieren en kan breken. Een leginstructie voor klik-pvc vraagt daarom een ondervloer die drukvast is en verbiedt zachte lagen zoals oud tapijt eronder. Een dunne ondervloer met egaliserende werking vangt alleen kleine oneffenheden op, vaak tot circa 1 mm. Welke ondervloer je kiest, bepaal je met de Ondervloer-keuzehulp.
Andere checks naast de vlakheid
Een vlakke ondergrond moet ook droog, draagkrachtig en schoon zijn; anders laat egaline of lijm alsnog los. Controleer daarom ook:
- Restvocht. Een dryback-instructie noemt bijvoorbeeld minder dan 2,0 CM-% voor een onverwarmde cementdekvloer en minder dan 0,5 CM-% voor anhydriet. Met vloerverwarming is dat 1,8 en 0,3 CM-%. Gebruik de Vocht-in-ondergrond checker of de Dekvloer-droogtijdplanner.
- Holle plekken. Klop de vloer af met een hamer. Een hol geluid betekent een loszittende dekvloer of tegel, die je eerst vastzet of vervangt.
- Oude vloerbedekking. Vloerzeil uit de periode vóór 1994 kan asbest bevatten. Verwijder het niet zomaar en check het eerst met de Vloerbedekking-asbestchecker.
Kosten en wanneer je een vloerlegger inschakelt
Plaatselijk bijwerken kost meestal weinig: een zak reparatiemortel en eventueel een gehuurde betonslijper. Volledig egaliseren kost zelf € 20 tot € 40 per zak van 20 of 25 kg. Laat je het doen, dan kom je voor een egalinelaag van een paar millimeter indicatief uit op € 30 tot € 45 per m² inclusief materiaal, primer, arbeid en 21% btw; bij dikke lagen of veel voorbereiding meer (prijspeil 2026). Schakel een vloerlegger in bij dryback-pvc, verlijmd parket en oppervlaktes vanaf ongeveer 30 m², en bij twijfel over vocht of draagkracht. Een vloerlegger meet de vlakheid ook zelf en neemt de voorbereiding op in de offerte. Vergelijk daarom of egaliseren apart in elke offerte staat.
In het kort
- Meet vlakheid met een rij van 1 of 2 meter op een raster over de hele vloer en noteer de grootste kier.
- Dryback-pvc vraagt de vlakste ondergrond, bijvoorbeeld maximaal 3 mm over 2 meter, en vrijwel altijd een egaline-laag.
- Klik-pvc en laminaat verdragen vaak tot circa 3 mm per meter, maar uitsteeksels boven 2 mm moeten er altijd af.
- De leginstructie van jouw vloer is leidend; de waarden in deze checker zijn voorbeelden aan de veilige kant.
- Een paar losse plekken werk je plaatselijk bij; ligt meer dan een kwart van de metingen buiten de grens, egaliseer dan de hele vloer.
- Een dikkere ondervloer is geen oplossing voor een oneffen ondergrond.