Parket leggen kun je zelf, als je de tijd neemt voor de voorbereiding. Het werk zelf is goed te doen met een zwevend gelegde meerlaagse vloer met kliksysteem. Het verschil tussen een mooie en een probleemvloer zit vooral in wat je vooraf doet: een droge, vlakke ondergrond, de juiste ondervloer, het parket laten acclimatiseren en overal ruimte laten voor werking van het hout. Een massieve vloer die verlijmd moet worden, of visgraatparket, is lastiger en laat je meestal aan een vloerlegger over.
Parket, laminaat en houten vloer: het verschil
Parket en laminaat lijken op elkaar, maar zijn heel anders opgebouwd.
| Vloer | Opbouw | Toplaag | Te schuren | Gevoel |
|---|---|---|---|---|
| Laminaat | Kern van houtvezelplaat met een bedrukte decorlaag en slijtlaag | Foto van hout onder een harde laag | Nee | Harder en holler, tenzij met goede ondervloer |
| Meerlaags parket | Dragerlaag van hout of plaat met een toplaag van echt hout | Echt hout | Ja, beperkt, afhankelijk van de dikte van de toplaag | Warm, natuurlijk |
| Massief parket | Planken of stroken van massief hout | Echt hout door en door | Ja, meerdere keren | Warm, natuurlijk |
| PVC-vloer | Kunststof met bedrukte toplaag | Nee | Zacht en stil, waterbestendig |
De termen parket en houten vloer worden in de praktijk door elkaar gebruikt. Vaak wordt met een houten vloer een vloer van brede, massieve planken bedoeld en met parket een vloer van smallere stroken of een meerlaagse vloer. Belangrijker dan de naam is de opbouw: massief of meerlaags, en hoe dik de toplaag is.
Meerlaags of massief
- Meerlaags parket heeft een toplaag van edelhout op een stabiele drager. Het werkt minder dan massief hout, is vaak geschikt voor vloerverwarming en wordt meestal zwevend gelegd met een kliksysteem. Uit één boom haal je meer vloer, omdat alleen de toplaag van edelhout is.
- Massief parket gaat lang mee en kun je vaker schuren. Het werkt meer bij wisselende luchtvochtigheid en wordt meestal verlijmd of genageld.
Afwerking
- Gelakt parket is onderhoudsvriendelijk en goed bestand tegen vlekken. Krassen zitten in de lak.
- Geolied parket heeft een natuurlijke uitstraling. Kleine beschadigingen werk je plaatselijk bij, maar je moet het periodiek opnieuw oliën.
Kun je zelf parket leggen
Ja, als:
- je kiest voor meerlaags parket met kliksysteem dat zwevend gelegd wordt;
- de ruimte rechthoekig is zonder veel obstakels;
- je nauwkeurig kunt meten en zagen;
- je de tijd neemt om de ondergrond goed voor te bereiden.
Laat het liever over aan een vloerlegger als:
- de vloer verlijmd moet worden op een stenen ondergrond of op vloerverwarming;
- je visgraat of een ander patroon wilt;
- de ondergrond scheef, vochtig of zwak is;
- het om een groot oppervlak met veel deuren en overgangen gaat.
Benodigdheden
- parket, met ongeveer tien procent extra voor zaagverlies, of meer bij een patroon;
- ondervloer en eventueel een dampremmende folie;
- aluminiumtape of de tape die bij de ondervloer hoort;
- afstandsblokjes of wiggen;
- slagblok en hamer, of een rubberen hamer;
- trekijzer of koevoet voor de laatste rij;
- spanbanden, vooral bij verlijmde of niet-klikbare vloeren;
- decoupeerzaag, afkortzaag of cirkelzaag en een handzaag voor deurposten;
- rolmaat, potlood, winkelhaak en een lange rechte rei;
- vochtmeter als je op een stenen ondergrond legt;
- plinten, overgangsprofielen en eventueel rozetten voor leidingen.
Hoeveel parket heb je nodig
Reken eerst het vloeroppervlak uit.
- Meet lengte en breedte van de ruimte en vermenigvuldig ze. Is de ruimte niet rechthoekig, verdeel hem dan in rechthoeken en tel de oppervlaktes op.
- Tel nissen, erkers en de ruimte onder deuropeningen mee.
- Tel er zaagverlies bij op. Bij een rechte, zwevende vloer is ongeveer tien procent gebruikelijk. Bij een ruimte met veel hoeken, een diagonale legrichting of een patroon zoals visgraat heb je meer nodig. Kijk naar het advies van de leverancier.
- Deel het totaal door het aantal vierkante meter per pak en rond naar boven af.
Bewaar na het leggen een paar planken uit dezelfde partij. Raakt er later een plank beschadigd, dan heb je een vervanger in dezelfde kleur en structuur.
Stap 1: de ondergrond voorbereiden
De ondergrond moet droog, vlak, schoon en stevig zijn.
Stenen of betonnen ondergrond
- Vocht. Een nieuwe dekvloer of betonvloer moet voldoende droog zijn. Laat het vochtgehalte meten en vergelijk het met de eis van de fabrikant. Leg je te vroeg, dan zet het hout uit, gaat het bol staan of kromtrekken.
- Vlakheid. Controleer met een lange rei. Schuur of hak uitsteeksels weg en vul gaten en kuilen met een reparatiemortel. Is de vloer erg oneffen, egaliseer hem dan met een egalisatiemortel. Laat die volledig drogen.
- Schoon. Verwijder stof, lijmresten en vuil.
Houten ondergrond
- Zet losse of krakende planken vast met schroeven. Draai de koppen iets onder het oppervlak.
- Controleer of er geen spijkers of schroeven uitsteken.
- Schuur of schaaf oneffenheden weg.
- Is de vloer erg oneffen, schroef er dan plaatmateriaal op, met verspringende naden. Laat ruimte rondom en zorg dat de schroefkoppen niet uitsteken.
- Let op de ruimte onder een houten vloer: een kruipruimte moet goed geventileerd zijn. Leg op een houten ondergrond geen dampdichte folie, anders kan vocht in de onderliggende vloer blijven zitten.
Vloerverwarming
- Kies parket dat volgens de fabrikant geschikt is voor vloerverwarming. Meerlaags parket is daar meestal beter voor dan massief.
- Gebruik een ondervloer met een lage warmteweerstand, zodat de warmte goed doorkomt.
- Een nieuwe dekvloer met vloerverwarming moet volgens een opstookprotocol op temperatuur zijn gebracht en weer afgekoeld voordat je legt.
- Zet de vloerverwarming tijdens het leggen laag of uit, volgens de instructies van de fabrikant.
Laat je de vloer leggen door een vakman, dan kun je de ondergrond zelf alvast voorbereiden, bijvoorbeeld oude vloerbedekking verwijderen. Overleg vooraf wat de vloerlegger zelf wil doen.
Stap 2: de ondervloer kiezen
Bij een zwevende vloer leg je altijd een ondervloer. Die vlakt kleine oneffenheden uit, dempt geluid en zorgt dat het parket goed kan werken.
- Op een stenen ondergrond leg je een dampremmende laag, zodat vocht uit de vloer het hout niet bereikt. Er zijn ondervloeren met een geïntegreerde folie. Anders leg je eerst een folie met overlap en tape je de naden af. Zet de folie een paar centimeter tegen de muur op.
- Op een houten ondergrond gebruik je een ondervloer zonder dampdichte folie.
- In een appartement zijn er vaak eisen aan de geluidsisolatie van de vloer. Kijk in het splitsingsreglement of het huishoudelijk reglement van de VvE welke eisen gelden, en kies een ondervloer die daaraan voldoet. Vraag de leverancier om de geluidswaarden van de combinatie van parket en ondervloer.
- Bij vloerverwarming kies je een dunne ondervloer met een lage warmteweerstand.
Leg de ondervloerbanen stuitend tegen elkaar, niet overlappend, en tape de naden af. Bij verlijmd parket gebruik je geen ondervloer.
Stap 3: zwevend of verlijmd
| Methode | Hoe | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|---|
| Zwevend | Planken klikken of lijmen aan elkaar, de vloer ligt los op de ondervloer | Snel, zelf te doen, later weer te verwijderen | Klinkt holler, minder geschikt voor grote ruimtes zonder dilatatie |
| Verlijmd | Planken worden over het hele oppervlak op de ondergrond gelijmd | Stil, stabiel, goede warmteoverdracht bij vloerverwarming | Vraagt vlakke, droge ondergrond en ervaring, moeilijk te verwijderen |
| Genageld of geschroefd | Planken op een houten ondergrond of regelwerk bevestigd | Traditioneel voor massieve vloeren | Vakwerk |
Volg altijd de legvoorschriften van de fabrikant. Daar staat in welke methode is toegestaan, welke ondervloer of lijm je moet gebruiken en wat de maximale afmetingen zijn zonder dilatatievoeg. Wijk je af, dan vervalt vaak de garantie.
Stap 4: acclimatiseren
Hout neemt vocht op uit de lucht en geeft het weer af. Een vloer die zich niet aanpast aan de ruimte voordat je hem legt, kan na het leggen krimpen of uitzetten.
- Leg de pakken parket enkele dagen in de ruimte waar de vloer komt. Volg de termijn van de fabrikant.
- Laat de pakken plat liggen en bij de meeste merken gesloten. Sommige fabrikanten adviseren de pakken te openen. Volg ook hier de instructies.
- Zorg dat de ruimte op normale woontemperatuur is en dat stucwerk, tegelwerk en dekvloeren droog zijn. Een ruimte waar net gestuukt is, is te vochtig.
Stap 5: legrichting en planning
- Legrichting. Planken in de lengterichting van de ruimte of richting het belangrijkste raam geven meestal het mooiste beeld. Op een houten ondergrond van planken leg je dwars op die planken.
- Eerste en laatste rij. Meet de breedte van de ruimte en reken uit hoe breed de laatste rij wordt. Wordt die erg smal, zaag dan de eerste rij ook iets smaller, zodat beide randen evenwichtig zijn.
- Muren. Muren zijn zelden recht. Controleer met een touw of laser en zaag de eerste rij zo nodig mee met de muur.
- Deuren. Kijk of deuren nog open kunnen met de nieuwe vloer. Vaak moet je deuren iets inkorten.
Stap 6: het parket leggen
Dit stappenplan gaat uit van een zwevende vloer met kliksysteem.
- Begin in een hoek. Leg de eerste plank in de linkerhoek van de ruimte, met de groefkant naar de muur. Zet afstandsblokjes tussen plank en muur. Houd rondom de dilatatieruimte aan die de fabrikant voorschrijft, vaak ongeveer een centimeter.
- Eerste rij afmaken. Klik de planken van de eerste rij met de kopse kanten aan elkaar. Voor de laatste plank van de rij draai je een plank om, leg je hem naast de laatste gelegde plank, teken je af en zaag je hem op lengte. Houd ook hier de dilatatieruimte aan.
- Tweede rij beginnen. Begin met het afgezaagde stuk van de vorige rij, als dat lang genoeg is. De kopse naden van naastliggende rijen mogen niet te dicht bij elkaar liggen. Houd de minimale verspringing aan die de fabrikant opgeeft.
- Rijen aan elkaar klikken. Kantel de plank in de groef van de vorige rij en druk hem plat. Sluit kopse naden met een slagblok en lichte tikken. Sla nooit direct op de messing of de groef, dan beschadig je het profiel.
- Controleer regelmatig. Kijk na een paar rijen of de vloer nog recht ligt en of naden goed gesloten zijn. Kieren die je nu laat, gaan later niet meer dicht.
- Obstakels. Bij verwarmingsbuizen boor je een gat dat iets groter is dan de buis, zodat ook daar ruimte is voor werking. Zaag een stuk uit de plank, leg de plank om de buis en lijm het uitgezaagde deel terug. Deurposten en kozijnen zaag je aan de onderkant in met een handzaag, zodat de plank eronder schuift.
- Laatste rij. Meet de ruimte tussen de laatste rij en de muur, trek de dilatatieruimte eraf en zaag de planken in de lengte op maat. Trek ze aan met een trekijzer.
- Afstandsblokjes weghalen. Haal de blokjes weg als de vloer klaar is, of bij verlijmde naden na de droogtijd van de lijm.
Bij een verlijmde vloer werk je anders: je smeert met een lijmkam de lijm per stuk op de ondergrond en legt de planken in het natte lijmbed. Lijm die op de toplaag komt, verwijder je direct. Dit is een klus waarbij ervaring echt verschil maakt.
Stap 7: afwerken
- Plinten. Bevestig plinten aan de muur, niet aan de vloer. De vloer moet onder de plint vrij kunnen bewegen.
- Overgangen. Leg bij deuren en tussen ruimtes een overgangsprofiel of dilatatieprofiel. Bij grote oppervlakken of lange gangen is een dilatatievoeg vaak verplicht volgens de fabrikant.
- Leidingen. Werk gaten rond verwarmingsbuizen af met rozetten.
- Kit. Kit naar tegels of een drempel met een flexibele kit, niet met een harde voeg.
Onderhoud
- Veeg of zuig regelmatig. Zand werkt als schuurpapier.
- Dweil met een goed uitgewrongen mop en een reiniger die geschikt is voor jouw afwerking. Laat nooit water op de vloer staan.
- Geolied parket olie je periodiek opnieuw met de olie die de fabrikant aanraadt.
- Plak vilt onder stoel- en tafelpoten en leg een deurmat bij de buitendeur.
- Houd de luchtvochtigheid in huis gematigd. Te droge lucht in de winter geeft kieren, te vochtige lucht kan de vloer laten opbollen.
Veelgemaakte fouten
- Geen of te weinig dilatatieruimte. Het hout zet uit en de vloer gaat bol staan.
- Plinten aan de vloer vastzetten. De vloer kan dan niet werken.
- Te vroeg leggen op een natte dekvloer. Vocht trekt in het hout.
- Geen dampremmende laag op een stenen ondergrond. Ook dan kan vocht in het hout komen.
- Kopse naden te dicht bij elkaar. De vloer wordt minder sterk en oogt onrustig.
- Niet acclimatiseren. De vloer krimpt of zet uit na het leggen.
Zelf doen of een vloerlegger
Met een zwevende klikvloer in een rechthoekige ruimte kom je als handige klusser ver. Een vloerlegger is de betere keuze bij een verlijmde vloer, vloerverwarming, een patroon zoals visgraat, een slechte ondergrond of een groot oppervlak. Die beoordeelt ook vooraf het vochtgehalte en de vlakheid, en weet hoeveel een vloer na het leggen nog zal werken.
Conclusie
Een goede parketvloer begint bij de ondergrond: droog, vlak en stevig. Kies de ondervloer die past bij je ondergrond en situatie, laat het parket acclimatiseren en houd rondom ruimte voor werking van het hout. Volg de legvoorschriften van de fabrikant, werk nauwkeurig en bevestig plinten aan de muur. Bij verlijmd parket, vloerverwarming of een patroon laat je het werk bij voorkeur doen door een vloerlegger.