Zo werkt de radiatorombouw-configurator
De radiatorombouw-configurator rekent uit hoe groot je radiatorombouw moet worden en welk front past, zodat de radiator zijn warmte kwijt kan. Je vult de maten van je radiator in, de afstand van de radiator tot de muur en de vloer, aan welke kant de thermostaatkraan zit en welke stijl je mooi vindt. Je krijgt terug: de binnen- en buitenmaten van de ombouw, de minimale openingen onder en boven, een advies voor het front en een zaaglijst voor de platen.
Wat je invult:
- Radiatormaat: breedte, hoogte en diepte in centimeters. De diepte hangt af van het type: een enkele paneelradiator (type 11) is ongeveer 6 cm diep, een dubbele met twee rijen lamellen (type 22) ongeveer 10 cm en een driedubbele (type 33) ongeveer 15 cm.
- Afstand tot de muur: van de muur tot de achterkant van de radiator, meestal 3 tot 5 cm door de ophangbeugels.
- Afstand tot de vloer: van de vloer tot de onderkant van de radiator, vaak 10 tot 15 cm.
- Thermostaatkraan: links, rechts of onder, en of het een thermostatische kraan is of een gewone handkraan.
- Stijl: houten lamellen, MDF met uitgefreesd patroon, metalen perforatieplaat, weefsel (webbing of rotan), of alleen een vensterbank of bovenblad met open front.
- Plaatdikte: standaard 18 mm MDF of multiplex.
De logica: de configurator telt bij elke maat van de radiator de vrije ruimte op die nodig is voor luchtcirculatie en bereikbaarheid, en daarna de plaatdikte. Een radiator verwarmt een kamer voor het grootste deel via convectie: koude lucht stroomt onderin langs de lamellen, warmt op en stijgt bovenuit weg. Een ombouw mag die stroom niet blokkeren. Daarom krijgt elke ombouw een open strook onder en een open strook boven, en een front dat zo open mogelijk is.
Radiatorombouw: de maatregels die de configurator gebruikt
Houd minstens 3 cm, liever 5 cm, vrij tussen de voorkant van de radiator en het front, en zorg voor een open strook van minimaal 5 cm onder en boven. Deze vuistregels gebruikt de configurator:
| Maat | Vuistregel | Waarom |
|---|---|---|
| Ruimte voorkant radiator tot front | Minimaal 3 cm, advies 5 cm | Ruimte voor opstijgende warme lucht |
| Ruimte aan de zijkanten | 5 cm per kant | Luchtstroom en ruimte om de ombouw te plaatsen |
| Extra ruimte aan de kraankant | 5 cm bovenop de zijruimte | Kraan en leidingen bereikbaar houden |
| Open strook onderaan | Minimaal 5 cm, liever 8 tot 10 cm vrij boven de vloer | Aanvoer van koude lucht |
| Open strook bovenaan | Minimaal 5 cm over de volle breedte, of een rooster in het bovenblad | Afvoer van warme lucht |
| Ruimte boven de radiator tot bovenblad | Minimaal 5 cm | Warme lucht kan de opening bereiken |
| Open deel van het front | Vuistregel: minstens de helft open | Hoe meer open, hoe meer warmte de kamer in |
Gamma noemt in zijn stappenplan een minimale afstand van 3 cm tussen radiator en bekleding en een open ruimte van 3 tot 6 cm onder de vensterbank. De configurator neemt de ruime kant van die marges, zodat de radiator zo weinig mogelijk vermogen verliest.
Radiatorombouw en warmteverlies
Een radiatorombouw kost altijd een deel van de warmteafgifte; met ruime openingen en een open front beperk je dat. Het front houdt stralingswarmte tegen en elke vernauwing remt de luchtstroom. Hoeveel je verliest, hangt sterk af van het ontwerp; een vast percentage van een fabrikant of instantie is er niet. Als grove schatting kost een goed ontworpen open ombouw zo'n 10 tot 20% van het vermogen; een ombouw met een bijna dicht front of zonder open strook onder of boven kan een veel groter deel tegenhouden, in de praktijk worden dan ook 30% tot meer dan de helft genoemd. Hangt de radiator aan een buitenmuur, plak dan eerst radiatorfolie: die kaatst warmte terug die anders naar buiten lekt.
Let extra op als je lagetemperatuurverwarming of een (hybride) warmtepomp hebt. Radiatoren geven bij een lage watertemperatuur al minder warmte af, en een ombouw kan dan net het verschil maken tussen een warme en een koele kamer. Controleer in dat geval met de radiatorvermogen-calculator of je radiator na aftrek van het verlies nog genoeg vermogen heeft.
De thermostaatkraan in een ombouw
Een thermostatische radiatorkraan binnen de ombouw meet de warme lucht in de kast en niet de temperatuur in de kamer. Hij sluit dan te vroeg en de kamer wordt niet warm. Er zijn drie oplossingen:
- Laat de kraan buiten de ombouw uitsteken, via een uitsparing in het zijpaneel.
- Gebruik een thermostaatkop met afstandsvoeler: de voeler zit buiten de ombouw, de kop blijft binnen.
- Laat de kamertemperatuur regelen door de kamerthermostaat of een slimme radiatorknop met externe sensor.
Zorg daarnaast dat je bij de ontluchtingsnippel kunt. Maak het front afneembaar, met magneetsnapsluitingen of op ophanglatten, zodat je kunt ontluchten en stof kunt verwijderen. Stof op de lamellen remt de warmteafgifte ook.
Rekenvoorbeeld: ombouw voor een radiator van 120 bij 60 cm
Je hebt een radiator type 22 van 120 cm breed, 60 cm hoog en 10 cm diep. Hij hangt 5 cm van de muur, de onderkant zit 12 cm boven de vloer en de thermostaatkraan zit rechts aan de zijkant. Je wilt een vrijstaande ombouw van 18 mm MDF met een bovenblad.
- Binnenbreedte: 120 + 5 (links) + 5 (rechts) + 5 (extra kraankant) = 135 cm.
- Binnenhoogte: 12 (vloer tot radiator) + 60 (radiator) + 6 (boven de radiator) = 78 cm.
- Binnendiepte: 5 (muur tot radiator) + 10 (radiator) + 5 (vrij aan de voorkant) = 20 cm.
- Buitenmaten met 1,8 cm plaat: breedte 135 + 2 × 1,8 = 138,6 cm; hoogte 78 + 1,8 = 79,8 cm, afgerond 80 cm; diepte 20 + 1,8 = 21,8 cm, afgerond 22 cm.
- Openingen: onder het front 8 cm vrij boven de vloer over de volle breedte. In het bovenblad een rooster of sleuf van 5 cm diep over de volle breedte, achteraan, waar de warme lucht omhoog komt.
- Kraan: een uitsparing in het rechter zijpaneel, zodat de thermostaatkop buiten de ombouw zit.
Zaaglijst: een bovenblad van 138,6 × 21,8 cm, twee zijpanelen van 78 × 21,8 cm en een frontframe van 135 × 70 cm (78 cm min 8 cm open strook) met een rooster- of lamellenvulling. Het front valt tussen de zijpanelen, het bovenblad ligt erop. Laat bij de bouwmarkt of houthandel zagen als je geen cirkelzaag of tafelzaag hebt.
Welke stijl radiatorombouw kies je?
De beste stijl is er een met een zo open mogelijk front dat bij je interieur past. Deze keuzematrix helpt:
| Stijl | Uitstraling | Warmtedoorlaat (indicatief) | Zelf maken | Let op |
|---|---|---|---|---|
| Alleen bovenblad of vensterbank, open front | Strak, radiator blijft zichtbaar | Zeer goed | Eenvoudig | Verbergt de radiator niet |
| Houten lamellen (verticaal) | Warm, modern | Goed bij brede tussenruimtes | Gemiddeld | Ruimte tussen lamellen minstens zo breed als de lamel |
| Metalen perforatieplaat | Industrieel, strak | Goed bij een groot open percentage | Gemiddeld | Kies een plaat met veel en grote gaten |
| Weefsel (webbing, rotan) | Klassiek, licht | Goed | Gemiddeld | Kan bij hitte iets verkleuren of verslappen |
| MDF met uitgefreesd patroon | Klassiek, kant-en-klaar verkrijgbaar | Matig tot goed, afhankelijk van patroon | Eenvoudig (kant-en-klaar) | Veel modellen hebben een klein open deel |
| Dicht front | Volledig verborgen | Slecht | Eenvoudig | Niet doen: houdt veel warmte tegen |
Voor een badkamer of andere vochtige ruimte gebruik je vochtwerend MDF of watervast multiplex, en metalen delen van aluminium of gepoedercoat staal.
Wat kost een radiatorombouw?
Een kant-en-klare radiatorombouw kost ongeveer € 60 tot € 200, een zelfgemaakte ombouw € 50 tot € 150 aan materiaal en een ombouw op maat van een interieurbouwer of timmerman vaak € 300 tot € 900 per radiator. De bedragen zijn indicatief, prijspeil 2026. Bouwmarkten als Gamma en Praxis verkopen MDF-panelen en verstelbare omkastingen rond € 130 per stuk, maar daar komen zijpanelen en een vensterbank vaak nog bij. Timmerwerk valt onder het gewone btw-tarief van 21%.
Een radiatorombouw maken in zes stappen
- Meet de radiator en de ruimte: breedte, hoogte, diepte, afstand tot muur en vloer, en de plaats van de kraan en de leidingen. Vul de maten in de configurator in.
- Kies het front en koop materiaal: 18 mm MDF of multiplex voor de kast, plus roosterplaat, lamellen of weefsel.
- Zaag de delen volgens de zaaglijst en zaag de uitsparing voor de kraan uit het zijpaneel.
- Bouw de kast: zijpanelen en bovenblad met houtlijm en schroeven of deuvels. Laat de onderkant open.
- Maak het front afneembaar: zet het vast met magneetsnapsluitingen of hang het op latten.
- Schilder of lak de ombouw en laat hem goed drogen voordat de verwarming weer vol aangaat. Zet de ombouw los voor de radiator, niet vastgeschroefd aan de radiator of de leidingen.
In het kort
- Houd minstens 3 cm, liever 5 cm, vrij tussen radiator en front, en 5 cm aan de zijkanten.
- Zorg voor een open strook onder (8 tot 10 cm boven de vloer) en boven (minimaal 5 cm over de volle breedte).
- Kies een front dat minstens voor de helft open is; een dicht front houdt veel warmte tegen.
- Laat de thermostaatkraan buiten de ombouw uitsteken of gebruik een kop met afstandsvoeler.
- Maak het front afneembaar om te ontluchten en stof te verwijderen.
- Kant-en-klaar kost circa € 60 tot € 200, zelf maken € 50 tot € 150, op maat € 300 tot € 900 (indicatief, prijspeil 2026).