Een buitenkraan aanleggen is een klus die je met wat basisgereedschap zelf kunt doen: een aftakking op de koude leiding, een stopkraan met aftapkraantje binnen, een gat door de gevel en een kraan met keerklep en beluchter buiten. De twee dingen die het verschil maken zijn vorstbeveiliging en terugstroombeveiliging. Daar gaat het in de bekende stappenplannen vaak mis of worden ze overgeslagen. Hieronder lees je hoe je een buitenkraan plaatst, welke kraan je kiest, wat het kost en welke fouten je voorkomt.
Gewone of vorstvrije buitenkraan
Je kiest tussen een gewone buitenkraan die je elke winter van binnenuit aftapt, en een vorstvrije buitenkraan waarvan de afsluiter aan de warme binnenkant van de muur zit. Beide zijn goed, als je ze goed monteert.
| Gewone buitenkraan met muurplaat | Vorstvrije buitenkraan | |
|---|---|---|
| Hoe werkt de vorstbeveiliging | Stopkraan binnen dicht en leiding aftappen via aftapkraantje | Afsluiter zit binnen in de muur; het buitendeel loopt leeg na gebruik |
| Winteronderhoud | Elk najaar aftappen, in het voorjaar weer openzetten | Slang loskoppelen; anders blijft er water in staan |
| Gat in de gevel | Klein, voor 15 mm buis | Groter, vaak rond 30 mm; volg de handleiding van de fabrikant |
| Muurdikte | Elke muur | Kraan moet passen bij de muurdikte (vaak in te korten) |
| Prijs kraan (indicatief, prijspeil 2026, incl. btw) | €10 tot €25, plus muurplaat €5 tot €12 | €40 tot €100 |
| Geschikt voor | Iedereen die het aftappen niet vergeet | Wie ook in de winter water buiten wil, of het aftappen vergeet |
Bij beide hoort een stopkraan binnen, zodat je de buitenkraan kunt afsluiten voor onderhoud of in een vorstperiode. Bij een gewone kraan is dat een stopkraan met aftapkraantje.
Terugstroombeveiliging: keerklep en beluchter
Een buitenkraan met slangaansluiting moet beveiligd zijn tegen terugstromen van vervuild water naar de drinkwaterleiding. Dat volgt uit NEN 1006 en het bijbehorende Waterwerkblad 3.8, dat voor een aansluitkraan voor slangen (wassen, schoonmaken en tuinsproeien) een beveiliging vraagt die geschikt is voor vloeistofklasse 3. Gangbaar is een buitenkraan met ingebouwde keerklep én beluchter, in NEN-EN 1717 de beveiligingscombinatie HD; een slangbeluchter type HA is ook geschikt voor vloeistofklasse 3. Let op die vermelding op de verpakking. Sommige vorstvrije kranen hebben alleen een keerklep (type EB). Die beveiligt tot vloeistofklasse 2 en is daarmee niet genoeg voor een slangaansluiting. Kies dan een vorstvrije kraan met HD-beveiliging, of zet er een slangbeluchter type HA of HD op.
Waarom dat ertoe doet: een tuinslang ligt in een regenton, vijver of emmer met mest of reinigingsmiddel. Valt de waterdruk in de straat even weg, dan kan dat water anders de leiding in gezogen worden. Meer uitleg over de typen beveiliging vind je bij de terugstroombeveiliging-wijzer.
Zo werkt de buitenkraan-aanlegplanner
De planner maakt een stappenplan en een materiaallijst met aantallen en prijzen voor jouw situatie. Je vult drie dingen in:
- Afstand tot de leiding: hoeveel meter het is van het aftakpunt op de koude leiding tot de plek in de gevel.
- Muurtype: spouwmuur, massieve steen, beton, of houtskelet met gevelbekleding.
- Vorstbeveiliging: gewone kraan met aftappen, of vorstvrije buitenkraan.
De rekenregels zijn eenvoudig. Buislengte is de afstand plus 0,5 meter reserve, afgerond naar hele lengtes zoals ze verkocht worden. Voor bochten rekent de planner één knie per 2 meter route, met een minimum van twee. Beugels plaatst hij om de 60 cm. Daarbij komen altijd een T-stuk voor de aftakking, een stopkraan (met aftapkraantje bij een gewone kraan), de kraan zelf en een muurdoorvoer met kit. Bij een spouwmuur adviseert de planner een mantelbuis door de spouw, bij houtskeletbouw het afdichten van de dampremmende laag.
Rekenvoorbeeld: buitenkraan op 4 meter van de leiding
Je wilt een buitenkraan op de achtergevel, 4 meter van de koude leiding in de bijkeuken. De muur is een spouwmuur van 30 cm en je kiest een gewone kraan die je aftapt.
| Onderdeel | Aantal | Prijs (indicatief, prijspeil 2026, incl. btw) |
|---|---|---|
| Koperen buis 15 mm, lengte 2,5 m | 2 | €40 |
| Knelkoppeling T-stuk 15 mm | 1 | €7 |
| Knelkoppeling knie 15 mm | 2 | €12 |
| Stopkraan 15 mm met aftapkraantje | 1 | €15 |
| Muurplaat 15 mm x 1/2 inch | 1 | €8 |
| Buitenkraan 1/2 inch met keerklep en beluchter | 1 | €18 |
| Buisbeugels | 8 | €6 |
| Mantelbuis en buitenkit | 1 set | €8 |
| Totaal materiaal | €114 |
De buis: 4 + 0,5 = 4,5 meter, dus twee lengtes van 2,5 meter. De beugels: 4,5 / 0,6 = 7,5, afgerond 8. Kies je een vorstvrije buitenkraan van €70, dan vervallen muurplaat en gewone kraan (€26) en kom je op €158.
Laat je het een loodgieter doen, reken dan op ongeveer 2 uur werk. Kostenpagina's noemen een uurtarief van €40 tot €80 zonder te vermelden of dat inclusief btw is; reken je voor de zekerheid met €48 tot €97 inclusief 21% btw, dan is dat €96 tot €194, plus €20 tot €40 voorrijkosten en het materiaal: samen €230 tot €348, afgerond €230 tot €350. Via een kruipruimte of met veel breekwerk duurt het langer.
Buitenkraan aanleggen in 9 stappen
Een buitenkraan aanleggen doe je in deze volgorde: plek kiezen, gat boren, leiding leggen, aftakken en pas als laatste het water openzetten.
- Kies de plek. Houd het stuk leiding in of tegen de buitenmuur zo kort mogelijk. Kies bij een gewone kraan een plek minimaal 50 cm boven de grond en hoger dan het aansluitpunt binnen, zodat de leiding kan leeglopen naar het aftapkraantje.
- Controleer de muur. Zoek met een leidingzoeker naar elektriciteitskabels en andere leidingen voordat je boort. In een huurwoning vraag je eerst toestemming aan de verhuurder.
- Boor het gat. Boor met een steenboor van buiten naar binnen, licht schuin, zodat regenwater niet naar binnen loopt. Bij een vorstvrije kraan volg je de boordiameter en het afschot uit de handleiding van de fabrikant.
- Water dicht. Draai de hoofdkraan dicht en open een kraan op de begane grond om de leiding drukloos te maken. Waar de hoofdkraan zit, lees je bij de hoofdkraan-vinder.
- Maak de aftakking. Zaag een stuk uit de koude leiding en zet er een T-stuk in. Monteer direct daarna de stopkraan, zodat je de buitenkraan apart kunt afsluiten. Hoe je een knelkoppeling lekvrij monteert, lees je bij de koppeling-configurator.
- Leg de leiding. Leg de buis zonder lage zak naar de muur, met beugels om de 60 cm. Bij een gewone kraan loopt de leiding licht af naar het aftapkraantje.
- Muurdoorvoer. Steek de buis door de mantelbuis in de spouw, monteer buiten de muurplaat of de vorstvrije kraan en kit de doorvoer aan de buitenkant af.
- Kraan monteren. Draai de buitenkraan op de muurplaat. Gebruik op deze schroefdraad teflontape of hennep met pasta, want hier dicht de draad wel af.
- Water open en controleren. Zet de hoofdkraan langzaam open, ontlucht via de buitenkraan en controleer alle verbindingen na een kwartier en na een dag.
Werk je met meerlagenbuis in plaats van koper, dan gelden dezelfde stappen; gebruik dan fittingen van hetzelfde systeem. Welk materiaal past, zie je in de leidingmateriaal-vergelijker.
Fouten die je voorkomt
- Kraan zonder keerklep en beluchter: dan is je drinkwater niet beveiligd tegen terugstroming. Ook een kraan met alleen een keerklep schiet tekort.
- Aftakken op de warme leiding: een buitenkraan hoort op koud water. Warm water buiten verspilt energie en is niet nodig.
- Lange leiding in een koude buitenmuur: die bevriest ook als de kraan zelf vorstvrij is. Houd het koude deel kort en isoleer.
- Slang aan een vorstvrije kraan laten zitten: dan kan het water niet uit de kraan weglopen en vriest hij alsnog kapot.
- Geen stopkraan binnen: dan moet je bij elke reparatie of vorstperiode het hele huis zonder water zetten.
- Gat niet afgedicht: vocht en kou komen via de doorvoer de spouw of de woning in.
Wil je controleren of je bestaande leidingen vorstrisico lopen, gebruik dan de vorstrisico-checker. Voor het winterklaar maken van de kraan is er de buitenkraan-winterchecklist.
Wanneer laat je het doen
Een buitenkraan die direct achter een gevel met een bereikbare koude leiding komt, is een prima doe-het-zelfklus. Een loodgieter is handiger als de leiding door een kruipruimte of betonvloer moet, als er geen geschikte koude leiding in de buurt ligt, als je twijfelt over de spouwisolatie of een houtskeletgevel, of als je een vorstvrije kraan in een dikke muur wilt. Wil je een richtprijs, vraag dan bij een paar loodgieters een offerte op met de afstand, het muurtype en de gewenste kraan erbij.
In het kort
- Een buitenkraan bestaat uit een T-stuk op de koude leiding, een stopkraan binnen, een muurdoorvoer en een kraan met keerklep en beluchter.
- Kies een gewone kraan die je aftapt (€10 tot €25) of een vorstvrije buitenkraan (€40 tot €100).
- Een aansluitkraan voor slangen moet volgens NEN 1006 en Waterwerkblad 3.8 beveiligd zijn voor vloeistofklasse 3: keerklep plus beluchter (HD), een keerklep alleen is niet genoeg.
- Materiaal voor een kraan op 4 meter kost ongeveer €114; laten aanleggen kost indicatief €230 tot €350.
- Houd het leidingdeel in de buitenmuur kort, maak een stopkraan binnen en koppel in de winter de slang los.