De LED besparing hangt af van drie dingen: hoeveel watt je oude lamp verbruikt, hoeveel uur per dag hij brandt en wat je per kWh betaalt. Vervang je een gloeilamp of halogeenspot door een ledlamp met evenveel licht, dan daalt het verbruik met 80 tot 90 procent. Bij een spaarlamp is het verschil veel kleiner. Met de LED-besparingscalculator zie je per lamp en voor je hele huis wat de overstap oplevert, en na hoeveel maanden de nieuwe lampen zijn terugverdiend.
Zo werkt de LED-besparingscalculator
De LED-besparingscalculator rekent het verschil in wattage om naar kWh per jaar en vermenigvuldigt dat met je stroomprijs. Je vult in:
- Aantal lampen van hetzelfde type, bijvoorbeeld 10 halogeenspots in de woonkamer.
- Oud vermogen in watt, zoals het op de lamp staat: 25, 40, 60, 75 of 100 W voor gloeilampen, 35 of 50 W voor halogeenspots.
- Branduren per dag, gemiddeld over het jaar.
- Nieuw vermogen (optioneel): vult de calculator automatisch in op basis van een ledlamp met dezelfde lichtopbrengst, maar je kunt het aanpassen.
- Stroomprijs per kWh (optioneel): standaard 0,30 euro.
- Prijs per ledlamp (optioneel): standaard 5 euro, voor de terugverdientijd.
De formule in gewone taal:
Besparing in kWh per jaar = aantal lampen × (oud vermogen − nieuw vermogen) × branduren per dag × 365 ÷ 1000
Daarna: besparing in euro = kWh × stroomprijs, en terugverdientijd = aanschafprijs ÷ besparing per jaar. Je kunt meerdere regels toevoegen, bijvoorbeeld één voor de woonkamer, één voor de keuken en één voor de buitenlamp, en de calculator telt ze op.
LED besparing berekenen: rekenvoorbeeld
Tien halogeenspots van 50 watt die je vervangt door ledspots van 5 watt, bij 4 branduren per dag, besparen 657 kWh en ongeveer 197 euro per jaar. Zo reken je dat uit:
- Verschil per spot: 50 − 5 = 45 watt.
- Verschil voor tien spots: 10 × 45 = 450 watt.
- Per dag: 450 watt × 4 uur = 1800 wattuur = 1,8 kWh.
- Per jaar: 1,8 × 365 = 657 kWh.
- In euro: 657 × 0,30 = 197 euro per jaar.
- Terugverdientijd: tien ledspots van 5 euro kosten 50 euro. 50 ÷ 197 × 12 = ongeveer 3 maanden.
Een tweede voorbeeld laat zien waarom het bij spaarlampen anders ligt. Een spaarlamp van 11 watt vervangen door een ledlamp van 7 watt, bij 3 uur per dag: 4 watt × 3 uur × 365 = 4,4 kWh, oftewel 1,31 euro per jaar. Een ledlamp van 4 euro verdien je dan pas in ongeveer 3 jaar terug. Werkt de spaarlamp nog, dan is er geen haast; vervang hem als hij kapot gaat.
Besparing per lamp per jaar
Hoe hoger het oude vermogen en hoe meer branduren, hoe sneller de ledlamp zich terugverdient. Deze tabel rekent met 0,30 euro per kWh.
| Oude lamp | Ledlamp | Branduren per dag | Besparing kWh per jaar | Besparing per jaar |
|---|---|---|---|---|
| Gloeilamp 60 W | 8 W | 3 | 56,9 kWh | 17,08 euro |
| Gloeilamp 40 W | 5 W | 3 | 38,3 kWh | 11,50 euro |
| Halogeenspot 50 W | 5 W | 4 | 65,7 kWh | 19,71 euro |
| Halogeenspot 35 W | 4 W | 4 | 45,3 kWh | 13,58 euro |
| Spaarlamp 11 W | 7 W | 3 | 4,4 kWh | 1,31 euro |
| TL-buis 58 W | Led-buis 24 W | 2 | 24,8 kWh | 7,45 euro |
Bij een TL-armatuur met een ouderwets voorschakelapparaat verbruikt dat apparaat zelf ook nog wat stroom, dus de echte besparing ligt daar iets hoger dan in de tabel.
Welke ledlamp vervangt welke oude lamp?
Kies een ledlamp op basis van lumen, niet op basis van watt: lumen is de hoeveelheid licht, watt alleen het verbruik. De vergelijkingswaarden op verpakkingen zijn gebaseerd op de lichtopbrengst van de oude gloeilamp.
| Oude lamp | Lichtopbrengst (ongeveer) | Vergelijkbare ledlamp |
|---|---|---|
| Gloeilamp 25 W | 250 lumen | 2 tot 3 W |
| Gloeilamp 40 W | 470 lumen | 4 tot 5 W |
| Gloeilamp 60 W | 806 lumen | 7 tot 9 W |
| Gloeilamp 75 W | 1055 lumen | 9 tot 11 W |
| Gloeilamp 100 W | 1521 lumen | 13 tot 15 W |
| Halogeenspot GU10 35 W | 230 tot 300 lumen | 3 tot 4 W |
| Halogeenspot GU10 50 W | 350 tot 450 lumen | 4,5 tot 6 W |
Wil je weten hoeveel lumen een ruimte in totaal nodig heeft, gebruik dan de Lumen-calculator. Let ook op de fitting: E27, E14, GU10 en GU5.3 passen niet op elkaar. Twijfel je, kijk dan in de Fitting-zoeker.
Welke stroomprijs moet je invullen?
Vul de prijs in die je betaalt per extra kWh, inclusief energiebelasting en btw; voor de meeste huishoudens lag die in het najaar van 2026 rond de 0,26 tot 0,31 euro per kWh. Je vindt dat bedrag op je jaarafrekening of in de app van je energieleverancier, als leveringstarief per kWh.
Deel niet je totale energierekening door je verbruik. De vaste leveringskosten, de netbeheerkosten en de vermindering energiebelasting betaal of krijg je per aansluiting, los van hoeveel stroom je gebruikt. Die bedragen veranderen niet als je minder verbruikt en horen dus niet in deze berekening.
Heb je een dynamisch contract, gebruik dan een gemiddelde avondprijs: verlichting brandt vooral 's avonds, als de stroomprijs vaak hoger is. Heb je zonnepanelen, dan bespaar je met led evengoed. Lampen branden vooral als het donker is, en dan leveren je panelen niets.
Branduren: hoe schat je die?
De meeste mensen onderschatten hoeveel uur hun lampen branden, vooral in de winter. Ga uit van een gemiddelde over het hele jaar:
- Woonkamer: 4 tot 6 uur per dag.
- Keuken: 2 tot 4 uur per dag.
- Hal, gang en trap: 1 tot 2 uur, of langer als het licht 's avonds blijft branden.
- Slaapkamer en badkamer: 1 tot 2 uur.
- Buitenlamp met schemerschakelaar: in de winter 12 uur of meer, in de zomer enkele uren. Reken met 8 tot 10 uur gemiddeld.
Juist lampen die lang branden leveren het meest op. Een buitenlamp van 60 watt die 10 uur per dag brandt en wordt vervangen door een ledlamp van 8 watt, bespaart 190 kWh per jaar, oftewel ongeveer 57 euro. Wil je buiten meer aanpassen, kijk dan bij de Buitenlicht-configurator.
Meer dan stroom: levensduur en vervangingskosten
Een ledlamp gaat veel langer mee dan een gloeilamp of halogeenlamp, waardoor je ook minder lampen koopt. Indicatieve levensduur:
- Gloeilamp: ongeveer 1000 branduren.
- Halogeenlamp: ongeveer 2000 branduren.
- Spaarlamp: 6000 tot 15.000 branduren.
- Ledlamp: 15.000 tot 25.000 branduren, volgens de opgave op de verpakking.
Bij 3 branduren per dag gaat een ledlamp van 15.000 uur zo'n 13 jaar mee, een halogeenlamp minder dan 2 jaar. Over de levensduur van één ledlamp vervang je dus zeven tot acht halogeenlampen. Bovendien worden de oude lamptypes in de EU niet meer nieuw in de handel gebracht: gloeilampen sinds 2012, vrijwel alle halogeenlampen sinds september 2021, en spaarlampen en de meeste TL-buizen, omdat ze kwik bevatten, sinds 2023. Je overstappen is dus vooral een kwestie van wanneer.
Fouten bij de overstap naar led
De overstap is meestal een kwestie van lamp eruit, lamp erin, maar een paar dingen gaan regelmatig mis:
- Oude dimmer. Een dimmer voor gloeilampen of halogeen werkt vaak slecht met led: de lamp flikkert, zoemt of dimt niet ver genoeg. Vervang hem door een leddimmer; de Dimmer-keuzehulp helpt je kiezen.
- 12 V-halogeenspots met een oude transformator. Ledspots gebruiken zo weinig vermogen dat een oude trafo niet goed werkt. Vervang de trafo door een led-driver. Flikkert een lamp na de overstap, kijk dan in de Flikkerende-LED-diagnose.
- Verkeerde lichtkleur. Een ledlamp van 4000 K geeft ander licht dan de gloeilamp die je gewend was. Voor woonruimtes kies je 2700 K; zie de Lichtkleur-kiezer.
- Niet-dimbare led op een dimmer. Kijk op de verpakking of de lamp dimbaar is.
- Oude lampen bij het restafval. Spaarlampen, TL-buizen en ledlampen lever je in bij de milieustraat of bij een inleverpunt in de winkel. Spaarlampen en TL-buizen bevatten een kleine hoeveelheid kwik.
Vervang je een lamp in een bestaande fitting, zet dan de schakelaar uit en laat een halogeenlamp eerst afkoelen. Moet het armatuur zelf eraan geloven, zet dan de groep uit in de meterkast en controleer met een spanningzoeker of de draden spanningsloos zijn.
In het kort
- LED besparing = aantal × (oud − nieuw vermogen) × branduren × 365 ÷ 1000, keer je prijs per kWh.
- Tien halogeenspots van 50 W naar 5 W, 4 uur per dag, besparen 657 kWh en ongeveer 197 euro per jaar.
- Gloeilamp en halogeen naar led: 80 tot 90 procent minder verbruik, terugverdiend binnen maanden.
- Spaarlamp naar led levert weinig op; vervang een spaarlamp pas als hij kapot is.
- Gebruik je prijs per extra kWh, niet je totale rekening gedeeld door je verbruik.
- Kies een ledlamp op lumen en lichtkleur, en vervang oude dimmers en 12 V-trafo's.