Zo werkt de glaslat-vervanghulp
De glaslat-vervanghulp maakt een zaaglijst en een stappenplan voor het vervangen van glaslatten. Je vult in:
- Aantal ruiten en per ruit de sponningmaat (breedte en hoogte van de opening waarin het glas zit, gemeten van hout tot hout).
- Profiel van de glaslat: recht (vierkant of rechthoekig), schuin afgeschuind, met afgeronde kant, of een kunststof klikglaslat.
- Profielmaat (bijvoorbeeld 17 × 19 mm), als je die weet. Weet je hem niet, dan vraagt de tool om de oude lat te meten.
- Binnen- of buitenzijde en of je gegronde of kale latten koopt.
Je krijgt terug: een lijst met alle stukken op maat, hoeveel latten van 2,70 of 3,05 meter je moet kopen (zo ingedeeld dat je zo min mogelijk afval hebt), de benodigde spijkers, kit en verf, en het stappenplan.
De logica: elke ruit heeft vier glaslatten, twee op de breedte en twee op de hoogte. De lange kant van elk verstekstuk is gelijk aan de sponningmaat. De tool telt per stuk 1 cm op voor de zaagsnede en het passen, en verdeelt de stukken daarna over hele latten. Een lat van 3,05 meter levert zo bijvoorbeeld twee stukken van 105 cm en één van 75 cm op.
Wat zijn glaslatten en welke profielen zijn er?
Glaslatten zijn smalle houten of kunststof latten die het glas in de sponning van een raam of deur op zijn plek houden. Aan de kant van de glaslatten zit de kitvoeg die regen en tocht tegenhoudt. Is een glaslat rot, gescheurd of los, dan lekt water in de sponning en gaat ook de onderdorpel van het raam rotten.
Houten glaslatten zijn meestal van meranti (hardhout), soms van grenen of vuren. Ze worden verkocht in lengtes van 2,45 tot 4,90 meter, bij bouwmarkten vaak 2,70 of 3,05 meter, kaal of gegrond. Groothandels en bouwmarkten gebruiken profielcodes (zoals B1 of C1), maar dezelfde code kan per leverancier een ander profiel en een andere maat betekenen. De maten hieronder zijn voorbeelden; neem bij twijfel een stukje van de oude lat mee.
| Profielvorm (voorbeeld) | Profielmaat (mm) | Kenmerk | Typische toepassing |
|---|---|---|---|
| Klein, recht | 12 × 12 tot 12 × 14 | Smal, vierkant | Enkel glas, binnendeuren, kleine ruiten |
| Afgeschuind of afgerond | circa 17 × 19 | Schuine of ronde zichtkant | Dubbel glas en HR++ in houten ramen |
| Hoog profiel | circa 17 × 27 | Hoger profiel | Dikker glas, diepe sponning |
| Zwaar profiel | circa 19 × 21 | Steviger doorsnede | Buitendeuren, grotere ruiten |
| Ventilatieglaslat | circa 20 × 25 | Met ventilatieopening | Ramen met geventileerde sponning |
| Gegronde hardhouten lat | 15 tot 28 × 17 | Recht, wit gegrond | Algemeen vervangen |
Indicatieve prijs (prijspeil 2026): een meranti glaslat kost € 2 tot € 6 per meter, afhankelijk van profiel en of hij gegrond is. Een lat van 3,05 meter kost dus ongeveer € 6 tot € 18.
Glaslatten vervangen: wanneer is het nodig?
Glaslatten vervangen is nodig als het hout zacht is, de lat gescheurd of vervormd is, of als hij los zit. Controleer jaarlijks met een priem of schroevendraaier, vooral de onderste glaslat: daar blijft water het langst staan. Zakt het gereedschap meer dan een paar millimeter in het hout, dan is het rot.
| Wat je ziet | Oorzaak | Wat te doen |
|---|---|---|
| Verf bladdert, hout is nog hard | Verouderd schilderwerk | Schuren, bijkitten, schilderen |
| Kit los, hout hard | Kit versleten | Opnieuw kitten |
| Hout zacht aan de onderkant | Beginnende houtrot | Onderste glaslat vervangen |
| Alle latten zacht of gescheurd | Langdurige vochtinwerking | Alle glaslatten vervangen, sponning controleren |
| Sponning of dorpel ook zacht | Houtrot in het raam zelf | Houtrot laten herstellen voor nieuwe glaslatten |
Is alleen de glaslat aangetast, dan is vervangen een prima klus om zelf te doen. Zit de rot ook in de sponning of de onderdorpel, dan moet die eerst worden hersteld; kijk hiervoor in het houtrot-reparatiestappenplan.
Stappenplan: glaslatten vervangen
Glaslatten vervang je in zeven stappen: oude kit weg, oude latten eruit, opmeten, op verstek zagen, gronden, plaatsen en afkitten. Werk per ruit en laat het glas nooit zonder steun staan.
1. Gereedschap en materiaal
Je hebt nodig: afbreekmes, stopverfbeitel of brede beitel, hamer, nijptang, verstekbak of verstekzaag, fijne zaag, schuurpapier (korrel 120), houtlijm of reparatiemiddel voor kleine gaten, RVS of verzinkte draadnagels (circa 30 tot 40 mm), een spijkerdrijver, grondverf, beglazingskit en kitpistool.
2. Verwijder de oude kit en latten
Snijd de kit langs het glas en langs de glaslat los. Steek een beitel tussen glaslat en sponning (niet tussen lat en glas) en wip de lat voorzichtig los, beginnend in het midden. Trek oude nagels eruit met een nijptang. Zit het glas aan de buitenkant met glaslatten vast, plak dan tijdelijk een paar stroken tape over glas en kozijn zodat de ruit niet naar buiten kan kantelen. Werk bij grote ruiten met z'n tweeën.
3. Maak de sponning schoon en controleer
Schraap oude kit en verfresten uit de sponning. Controleer of het hout van de sponning hard is en of de stelblokjes onder het glas nog goed zitten. Laat de sponning droog worden voordat je verder gaat.
4. Meet op en zaag op verstek
Meet de sponningmaat per zijde, van hout tot hout. Zaag eerst één uiteinde op 45 graden, meet dan de lengte af aan de lange kant van het verstek en zaag het tweede verstek. Begin met de lange stukken: zaag je er één te kort, dan kun je hem nog gebruiken voor een kortere zijde. Pas elk stuk droog voordat je het volgende zaagt.
5. Gronden
Grond nieuwe kale latten aan alle kanten, ook de zaagsneden. Kopse kanten zuigen het meeste vocht op en zijn bij glaslatten de plek waar rot begint. Ook bij gegronde latten zet je de verse zaagsneden even in de grondverf.
6. Plaatsen
Leg zo nodig beglazingsband of een kitrups in de sponning, zodat de lat goed afdicht tegen het glas. Druk de lat tegen het glas en sla de nagels schuin naar de sponning toe, niet naar het glas. Houd circa 5 cm vanaf de hoeken en daarna om de 15 à 20 cm een nagel aan. Voorboren voorkomt dat hardhout splijt. Sla de koppen iets verzonken met een spijkerdrijver.
7. Afkitten en schilderen
Kit de naad tussen glaslat en glas af met overschilderbare beglazingskit en ook de verstekken en spijkergaatjes. Schilder na uitharding van de kit. Hoe je goed kit en hoeveel kit je nodig hebt, lees je bij glas kitten.
Rekenvoorbeeld: drie ruiten
Je vervangt de glaslatten van drie gelijke ruiten met een sponningmaat van 75 bij 105 cm, met een meranti profiel van 17 × 19 mm.
- Per ruit: 2 stukken van 75 cm en 2 van 105 cm.
- Totaal: 6 × 75 cm en 6 × 105 cm, samen 10,8 meter plus 1 cm per stuk voor zaagsnede en passen.
- Indeling op latten van 3,05 meter:
- Lat 1 en 2: 105 + 105 + 75 = 285 cm (plus 3 cm), rest circa 17 cm.
- Lat 3 en 4: 105 + 75 + 75 = 255 cm (plus 3 cm), rest circa 47 cm.
- Te kopen: 4 latten van 3,05 meter.
Kosten bij zelf doen (indicatief, prijspeil 2026): vier latten van € 6 tot € 18 = € 24 tot € 72, plus nagels, grondverf en een koker beglazingskit, samen € 25 tot € 45. Totaal circa € 50 tot € 120. Reken op 1 tot 2 uur per ruit, plus droogtijd voor grondverf en kit.
Veelgemaakte fouten
- Wrikken tussen glaslat en glas. Daarmee kun je de rand van het glas beschadigen of de randafdichting van dubbel glas raken. Wrik altijd aan de kant van de sponning.
- Kopse kanten niet gronden. Juist daar trekt vocht in.
- Nagels richting het glas slaan. Een nagel die het glas raakt, kan de ruit laten springen.
- Te strak passen. Een glaslat die je erin moet slaan, drukt op het glas. Een passing waarbij de lat met lichte duimdruk op zijn plek gaat, is goed.
- Nieuwe latten op een natte of rotte sponning. Dan begint het probleem binnen een paar jaar opnieuw.
Kunststof klikglaslatten
Bij kunststof kozijnen zijn de glaslatten meestal klikprofielen die in een groef van het kozijn vastklikken. Je haalt ze eruit door een plamuurmes tussen glaslat en kozijn te steken en de lat in het midden voorzichtig los te wippen, beginnend met de lange zijden. Nieuwe kunststof glaslatten bestel je via de leverancier van het kozijnsysteem, omdat het klikprofiel per merk en serie verschilt. Neem de profielcode op de lat of een stuk van de oude lat mee.
Glaslatten en inbraakveiligheid
Zitten de glaslatten aan de buitenkant, dan kan een inbreker ze in principe verwijderen en het glas eruit halen. Daarom wordt bij nieuwe ramen met inbraakwerende eisen vaak binnenbeglazing toegepast of worden de glaslatten extra vastgezet. Wil je weten wat je ramen nodig hebben voor het Politiekeurmerk Veilig Wonen, gebruik dan de PKVW-checker.
In het kort
- Glaslatten houden het glas in de sponning; een rotte glaslat laat water in het raam lopen.
- Meranti glaslatten kosten indicatief € 2 tot € 6 per meter; veel gebruikte maten liggen tussen circa 12 × 12 en 20 × 25 mm.
- De lange kant van het verstek is gelijk aan de sponningmaat; reken per stuk 1 cm extra.
- Wrik altijd aan de sponningkant, grond alle kopse kanten en sla nagels schuin weg van het glas.
- Kit na plaatsing af met overschilderbare beglazingskit en schilder na uitharding.
- Zit de rot ook in de sponning of dorpel, herstel dan eerst het raam zelf.