Zo werkt de Draairichtingbepaler
De Draairichtingbepaler vertaalt wat je ziet bij je deur naar de juiste bestelnaam: linksdraaiend (DIN links) of rechtsdraaiend (DIN rechts), en bij buitendeuren ook binnendraaiend of buitendraaiend. Je beantwoordt drie vragen en krijgt de benaming terug die bouwmarkten, deurfabrikanten en leveranciers van hang- en sluitwerk gebruiken.
Wat je invult:
- Aan welke kant zitten de scharnieren als je aan de kant staat waar de deur naar je toe opendraait? Links of rechts.
- Vanaf welke kant kijk je op dit moment? Aan de trekkant (deur komt naar je toe, je ziet de scharnierpennen) of aan de duwkant (deur draait van je af, scharnieren zijn niet of nauwelijks zichtbaar).
- De situatie: binnendeur, voordeur of achterdeur/tuindeur, raam, of een nieuwe opening waar nog geen deur in hangt.
Wat je terugkrijgt: de draairichting in gewone taal en als DIN-benaming, plus een lijstje met onderdelen waarbij je die draairichting moet opgeven (deur, kozijn, paumelles, slot, deurdranger).
Waarom de uitkomst klopt: de tool rekent alles terug naar één vast standpunt, de trekkant. Kijk je vanaf de duwkant, dan spiegelt de tool je antwoord: scharnieren die je vanaf de duwkant rechts ziet, zitten vanaf de trekkant links. Precies op dat punt gaan de meeste bestellingen fout.
De regel: zo bepaal je de draairichting van een deur
Ga aan de kant van de deur staan waar hij naar je toe draait, dus de kant waar je de scharnierpennen ziet. Zitten de scharnieren dan links, dan is de deur linksdraaiend (DIN links). Zitten ze rechts, dan is de deur rechtsdraaiend (DIN rechts). De kant van de deurkruk doet er niet toe: die zit altijd tegenover de scharnieren.
Deze regel volgt de Duitse norm DIN 107: je kijkt naar de deur vanaf de kant waar het deurblad naartoe opendraait. In Nederland gebruiken de meeste deurfabrikanten en bouwmarkten deze DIN-benaming voor binnendeuren en hang- en sluitwerk.
Vanaf de duwkant werkt het omgekeerd
Sta je aan de kant waar de deur van je af draait, dan zie je de scharnieren in spiegelbeeld. Een deur die vanaf de duwkant 'rechts scharniert' is dus een linksdraaiende deur. Twijfel je: loop even naar de andere kant, of open de deur naar je toe en kijk opnieuw.
Snelle controle aan de kruk
Sta aan de trekkant en kijk waar de kruk zit. Zit de kruk rechts, dan zitten de scharnieren links en is de deur linksdraaiend. Zit de kruk links, dan is de deur rechtsdraaiend. Deze controle werkt ook als de scharnieren verborgen zijn, zoals bij sommige stompe deuren met inbouwscharnieren.
Linksdraaiend of rechtsdraaiend: overzicht per situatie
Deze tabel zet de gangbare situaties naast elkaar. Lees de kolom 'Wat je ziet' altijd vanaf de trekkant.
| Situatie | Wat je ziet (vanaf de trekkant) | Benaming | Let op bij bestellen |
|---|---|---|---|
| Binnendeur, scharnieren links | Scharnierpennen links, kruk rechts | Linksdraaiend, DIN links | Opdekdeur en kozijn als 'links' bestellen |
| Binnendeur, scharnieren rechts | Scharnierpennen rechts, kruk links | Rechtsdraaiend, DIN rechts | Opdekdeur en kozijn als 'rechts' bestellen |
| Voordeur die naar binnen opent | Je staat binnen, scharnieren links of rechts | Binnendraaiend + links of rechts | Kozijn, deur en meerpuntssluiting op elkaar afstemmen |
| Achterdeur of tuindeur die naar buiten opent | Je staat buiten, scharnieren links of rechts | Buitendraaiend + links of rechts | Bij buitendraaiend ook letten op scharnieren met dievenklauwen |
| Draaikiepraam | Je staat binnen, scharnierzijde links of rechts | Links of rechts draaiend (naar binnen) | Draaikiepbeslag bestaat in een linkse en een rechtse uitvoering |
| Dubbele deur (openslaand) | Actieve deur = deur met de kruk | Benoem de loopdeur: links of rechts | Ook de standvleugel krijgt eigen sluitwerk |
Waarom de draairichting ertoe doet bij bestellen
Een verkeerde draairichting kost je meestal een retourzending, en bij maatwerk soms het hele product. Niet elk onderdeel is richtinggebonden. Dit overzicht laat zien waar je de draairichting moet opgeven.
| Onderdeel | Richtinggebonden? | Toelichting |
|---|---|---|
| Opdekdeur | Ja, meestal | De opdek (sponning rondom) zit aan één kant; omkeren kan niet, alleen een blanco, symmetrische deur is soms op z'n kop te hangen |
| Stompe deur zonder voorbewerking | Nee | Kan in beide richtingen worden afgehangen |
| Stompe deur met gefreesde scharnier- en slotgaten | Ja | De frezingen bepalen de richting |
| Kozijn met gemonteerde scharnieren of sluitplaat | Ja | Vooral bij stalen kozijnen met paumelles |
| Paumelles | Ja | Er bestaan linkse en rechtse uitvoeringen |
| Kogelscharnieren | Meestal niet | Vaak universeel; check de verpakking |
| Insteekslot (loopslot) | Vaak niet | Bij de meeste sloten kun je de dagschoot omdraaien |
| Deurdranger | Soms | Afhankelijk van montage aan scharnierkant of tegenoverliggende kant |
| Deurkruk op schild of rozet | Meestal niet | Krukken met een eigen veer of een gebogen vorm soms wel |
Opdekdeur of stompe deur?
Bij een opdekdeur valt de rand van de deur over het kozijn heen en zie je aan de trekkant een rand van ruim een centimeter over het kozijn (vuistregel; de precieze opdek verschilt per fabrikant). Een stompe deur valt helemaal in het kozijn en ligt vlak met de kozijnrand. In Nederlandse woningen is de opdekdeur het meest gangbaar, en die bestel je dus vrijwel altijd als links of rechts. Lees meer over maten in de binnendeur maten-tool.
Rekenvoorbeeld: de deur van de gang naar de woonkamer
Je wilt de deur tussen de gang en de woonkamer vervangen. De deur draait de woonkamer in. Je staat in de gang en ziet de scharnieren niet; de kruk zit links.
- Je staat aan de duwkant, want de deur draait van je af.
- Vanaf de gang zit de kruk links, dus de scharnieren zitten (onzichtbaar) rechts.
- De tool spiegelt dit naar de trekkant: in de woonkamer zie je de scharnieren links.
- Uitkomst: linksdraaiend, DIN links.
Had je in de gang 'scharnieren rechts' aangehouden en een rechtsdraaiende opdekdeur besteld, dan past de opdek aan de verkeerde kant. Bij een standaard opdekdeur van ongeveer € 60 tot € 300 (indicatief, prijspeil 2026) is dat een retour; bij een deur op maat ben je het bedrag meestal kwijt.
Stappen: draairichting bepalen voordat je bestelt
- Open de deur naar je toe en ga aan die kant staan.
- Kijk waar de scharnierpennen zitten: links of rechts.
- Bij een buitendeur: noteer ook of hij naar binnen of naar buiten opent.
- Kijk of het een opdekdeur of stompe deur is (rand over het kozijn of niet).
- Noteer het type scharnier: gewone scharnieren, paumelles of kogelscharnieren.
- Maak een foto vanaf de trekkant met de scharnieren in beeld. Die foto voorkomt discussie met de leverancier.
- Vergelijk met de tekening van de leverancier. Sommige fabrikanten werken met een eigen code of tekening; volg altijd die tekening als die afwijkt.
Draairichting veranderen: kan dat?
Je kunt de draairichting van links naar rechts veranderen als de deur stomp is of als je een nieuwe opdekdeur koopt. Je verplaatst dan de scharnieren, het slot en de sluitplaat naar de andere kant van het kozijn en vult de oude inkepingen op. Bij een opdekdeur koop je meestal een nieuwe deur in de andere richting, omdat de opdek vastzit aan één kant. Alleen een onbewerkte deur zonder glas of vaste boven- en onderkant kun je soms op z'n kop hangen; kijk dan in de productinformatie of dat mag.
Van binnendraaiend naar buitendraaiend gaan is ingrijpender: het kozijn heeft een aanslag aan één kant, dus dan moet het kozijn eruit of omgedraaid worden. Bij stalen kozijnen met gelaste paumelles is wisselen in de praktijk niet mogelijk.
Wanneer kies je bewust een andere draairichting?
- De deur slaat tegen een lichtschakelaar of radiator: kies de richting waarbij de deur tegen een vrije muur openvalt.
- De lichtschakelaar zit aan de verkeerde kant: de schakelaar hoort aan de krukkant, zodat je hem pakt als je binnenkomt.
- Een kleine ruimte zoals een toilet: een deur die naar buiten draait geeft binnen meer ruimte; let op dat hij dan niet in een looproute openzwaait.
- Geen ruimte voor een draaicirkel: kijk of een schuifdeur past met de schuifdeur-keuzehulp.
Veelgemaakte fouten
| Fout | Gevolg | Zo voorkom je het |
|---|---|---|
| Kijken vanaf de duwkant | Precies de verkeerde richting besteld | Altijd vanaf de kant waar de deur naar je toe draait |
| Kant van de kruk als richting nemen | Omgekeerde benaming | Alleen de scharnierkant telt |
| Binnen/buiten vergeten bij een buitendeur | Kozijn en deur passen niet samen | Noteer beide: links/rechts én binnen/buiten |
| Aannemen dat alle scharnieren universeel zijn | Paumelles passen niet | Check het scharniertype vooraf |
| Afwijkende leverancierscode negeren | Verkeerde levering van maatwerk | Vergelijk met de tekening van de leverancier |
Klemt de deur na het afhangen, gebruik dan de deur-klemt-diagnose. Moet de deur korter vanwege een nieuwe vloer, dan helpt de deur-inkort-rekenhulp.
In het kort
- Sta aan de kant waar de deur naar je toe draait: scharnieren links is linksdraaiend (DIN links), rechts is rechtsdraaiend (DIN rechts).
- Vanaf de duwkant zie je alles in spiegelbeeld; daar ontstaan de meeste bestelfouten.
- Bij buitendeuren geef je naast links of rechts ook binnendraaiend of buitendraaiend op.
- Opdekdeuren (vrijwel altijd), paumelles en voorbewerkte deuren zijn richtinggebonden; stompe blanco deuren en de meeste sloten niet.
- Maak een foto vanaf de trekkant en vergelijk die met de tekening van de leverancier.