Zo werkt de lekke-ruit-check
De lekke-ruit-check stelt je dezelfde vragen als een glaszetter aan de telefoon en vertelt je of je ruit lek is of dat je een vochtprobleem in huis hebt. Je vult in waar de condens zit, wanneer je hem ziet, hoe oud het glas ongeveer is, in welke ruimte het raam zit en of je er zelf in kunt vegen. Je krijgt één van vier uitkomsten terug: ruit lek, ruit begint te lekken, te veel vocht binnen of normale buitencondens, met de volgende stap en een kostenindicatie.
De logica achter de check is natuurkunde, geen giswerk:
- Condens ontstaat waar vochtige lucht een oppervlak raakt dat kouder is dan het dauwpunt van die lucht.
- Aan de binnenkant betekent dat: de binnenlucht is te vochtig of het glas is te koud (enkel glas, of de rand van een ruit).
- Aan de buitenkant betekent dat: het glas isoleert zo goed dat de buitenkant koud blijft. Dat is een goed teken.
- Tussen de bladen kan alleen als er vocht in de afgesloten spouw is gekomen. Een intacte ruit is droog vanbinnen; vocht in de spouw betekent dus altijd dat de randafdichting lek is.
De beslissende vraag in de tool is daarom de veegtest: kun je de condens wegvegen, binnen of buiten? Zo niet, dan zit hij tussen het glas.
Is condens tussen dubbel glas altijd een lekke ruit?
Ja, condens tussen dubbel glas betekent altijd dat de ruit lek is. Een ruit van dubbel of HR++ glas is in de fabriek luchtdicht afgesloten met een afstandhouder vol droogmiddel en een dubbele randafdichting. Zolang die dicht is, blijft de spouw droog. Zodra er ergens een kier in de afdichting zit, ademt de ruit vochtige buitenlucht in. Eerst neemt het droogmiddel dat vocht op; is het verzadigd, dan zie je condens tussen het glas. Bij HR++ glas lekt tegelijk het edelgas weg, waardoor de ruit slechter isoleert. Herstellen kan niet: het hele glaspakket moet vervangen worden. Het kozijn kan blijven zitten.
Condens binnen, buiten of tussen het glas: wat betekent het?
Waar de condens zit, bepaalt de oorzaak en de oplossing. Gebruik deze tabel als snelle diagnose:
| Waar zit de condens? | Wegvegen? | Wat betekent het? | Wat doe je? |
|---|---|---|---|
| Binnenkant, hele ruit | Ja, binnen | Te vochtige binnenlucht, vaak te weinig ventilatie | Ventileren, roosters open, vocht meten |
| Binnenkant, alleen onderrand | Ja, binnen | Koude rand bij de aluminium afstandhouder; normaal bij matige ventilatie | Ventileren; geen probleem met de ruit |
| Buitenkant, 's ochtends | Ja, buiten | Goed isolerend glas; buitenkant blijft koud | Niets, verdwijnt vanzelf |
| Tussen het glas, komt en gaat | Nee | Beginnend lek, droogmiddel raakt verzadigd | Vervanging plannen |
| Tussen het glas, altijd, met witte waas of strepen | Nee | Vergevorderd lek, kalkaanslag in de spouw | Vervangen; ruit isoleert slecht |
| Tussen het glas, één ruit van triple | Nee | Eén van de twee spouwen is lek | Hele pakket vervangen |
Condens aan de binnenkant: een ventilatieprobleem
Condens aan de binnenkant zie je vooral in slaapkamers 's ochtends, in de badkamer na het douchen en in de keuken tijdens het koken. Het is geen gebrek van de ruit, maar een teken dat de lucht te vochtig is. Een gezin produceert al snel liters waterdamp per dag door ademen, douchen, koken en wasgoed. Een relatieve luchtvochtigheid tussen ongeveer 40 en 60 procent is een veelgebruikte vuistregel; zit je er structureel boven, dan krijg je condens en op den duur schimmel. Wat helpt:
- Zet ventilatieroosters boven de ramen permanent open, ook in de winter.
- Gebruik de afzuigkap bij het koken en de badkamerafzuiging tijdens en een kwartier na het douchen.
- Zet de slaapkamerdeur of een klepraam 's nachts op een kier.
- Droog geen was in een onverwarmde of slecht geventileerde ruimte.
- Meet een week met een hygrometer van een paar tientjes, dan weet je of het helpt.
Heb je nog enkel glas, dan is dat vaak de plek waar het vocht als eerste neerslaat. Na het plaatsen van HR++ zakt de condens naar de koudste andere plek in de gevel; blijf dus ventileren.
Condens aan de buitenkant: juist een goed teken
Condens aan de buitenkant van je ramen zie je vooral op heldere ochtenden in voorjaar en najaar, als de buitenlucht vochtig is en het 's nachts flink afkoelt. HR++ en triple glas laten zo weinig warmte door dat het buitenblad kouder wordt dan de lucht. Het is onschadelijk en verdwijnt zodra de zon erop staat. Op ramen onder een overstek of op het noorden zie je het vaak minder of later.
Hoe lang gaat dubbel glas mee en waarom gaat het lekken?
Dubbel glas en HR++ glas gaan als vuistregel 20 tot 30 jaar mee, maar een ruit kan veel eerder lekken als het water niet goed wegkan. De fabrieksgarantie op isolatieglas is meestal rond 10 jaar. De meest voorkomende oorzaken van een lek:
- Staand water in de sponning: het pakket staat dan in het water. Vooral bij oude houten ramen zonder ontwatering of met dichtgeschilderde afvoergaatjes.
- Slechte of verouderde kitnaden: gescheurde beglazingskit laat regenwater langs het glas naar binnen lopen.
- Verkeerd geplaatst: zonder beglazingsblokjes rust het gewicht op de randafdichting.
- Houtrot of vervorming van het kozijn: het pakket komt onder spanning te staan. Controleer dat met de houtrotscanner.
- Veroudering: zon, temperatuurwisselingen en uv-licht maken de afdichting na verloop van tijd stug.
Wie de kitnaden en het schilderwerk van de kozijnen goed onderhoudt, verlengt de levensduur van het glas. Het stappenplan glas kitten laat zien hoe je gescheurde kit vervangt.
Condens tussen dubbel glas oplossen: wat zijn je opties?
De enige echte oplossing voor condens tussen dubbel glas is het glaspakket laten vervangen. Er zijn bedrijven die een lekke ruit 'ontvochtigen' door kleine gaatjes te boren en de spouw te drogen. Daarmee verdwijnt het zicht op de condens, maar het edelgas komt niet terug en de randafdichting blijft lek; de isolatiewaarde wordt dus niet hersteld. Je opties op een rij:
| Optie | Kosten (indicatief, prijspeil 2026) | Resultaat |
|---|---|---|
| Niets doen | € 0 | Zicht wordt slechter, isolatie loopt terug |
| Ontvochtigen door boren | Vraag offerte; vaak goedkoper dan vervangen | Helder zicht, isolatie niet hersteld |
| Pakket vervangen door HR++ | € 150 - € 220 per m² incl. plaatsing en btw | Volledig hersteld, nieuwe garantie |
| Pakket vervangen door triple | € 220 - € 350 per m² | Alleen als de sponning diep genoeg is |
| Kozijn en glas vervangen | € 750 - € 1.400 per m² kozijn | Zinvol bij houtrot of zeer oude kozijnen |
Een lekke ruit is geen spoedgeval, maar wacht niet jaren. Hoe langer de spouw vochtig is, hoe meer kalkaanslag en hoe slechter de ruit isoleert.
Rekenvoorbeeld: twee lekke ruiten in een woonkamer
In een woning uit 2004 zien de bewoners in twee woonkamerruiten van elk 1,4 × 1,6 meter een waas die 's winters erger wordt. De veegtest bevestigt: de condens zit tussen het glas. Het glas is 22 jaar oud, dus de garantie is verlopen.
- Glasoppervlak: 2 × 2,24 m² = 4,48 m².
- HR++ vervangen à € 185 per m²: 4,48 × € 185 = € 829.
- Voorrijkosten: ca. € 50. Glaslatten zijn van kunststof en kunnen terug: € 0.
- Totaal: ongeveer € 880 inclusief btw, indicatief.
Btw: omdat lek HR++ wordt vervangen door nieuw HR++, is het niet zeker dat het lage tarief van 9% op de arbeid geldt; vraag de glaszetter hoe hij het verwerkt. Subsidie: RVO noemt geen aparte regel voor het vervangen van lek HR++ door HR++; reken er niet op en vraag het vooraf na bij RVO. Zat er nog gewoon dubbel glas zonder coating in, dan kom je wel in aanmerking: 4,48 m² × € 25 = € 112. Bereken je eigen situatie met de glasvervangingscalculator.
Lekke ruit: wie betaalt?
Een lekke ruit is in de meeste gevallen voor rekening van de eigenaar van de woning. De glasdekking van woonverzekeringen vergoedt breuk, maar geen lekkage door slijtage van de randafdichting; dat geldt volgens Univé ook met een aanvullende ruitbreukdekking. Je hebt wel recht op vervanging als de fabrieksgarantie nog loopt. Zoek daarvoor de codes op de afstandhouder op; daarin staan vaak de fabrikant en soms het productiejaar. Huur je, dan geldt volgens de Rijksoverheid dat je een kapotte ruit zelf vernieuwt; een lekke ruit door veroudering is doorgaans een gebrek voor de verhuurder. Meld het schriftelijk. In een appartement met een VvE staat in de splitsingsakte en het reglement of het glas tot jouw privégedeelte of tot de gemeenschappelijke gevel hoort.
Wanneer bel je een glaszetter?
Bel een glaszetter zodra de check 'ruit lek' of 'ruit begint te lekken' aangeeft, of als je twijfelt omdat de condens op een moeilijke plek zit. Hij bevestigt het lek, meet het pakket in en controleert meteen of de sponning droog is en de kitnaden goed zijn. Dat laatste is belangrijk: plaats je een nieuwe ruit in een sponning waar water blijft staan, dan lekt die over een paar jaar opnieuw. Vraag in de offerte naar de glasopbouw, de U-waarde, de garantietermijn en of nieuwe glaslatten nodig zijn. Met de knop Offertes van glaszetters vergelijken stuur je de uitkomst van de check en de maten direct mee.
In het kort
- Condens tussen dubbel glas betekent altijd dat de randafdichting lek is; repareren kan niet, het glaspakket moet vervangen worden.
- Condens binnen wijst op te vochtige lucht; condens buiten op goed isolerend glas.
- Een lekke HR++ ruit vervangen kost indicatief € 150 tot € 220 per m² inclusief plaatsing en btw (prijspeil 2026).
- Garantie op isolatieglas is meestal rond 10 jaar; de verzekering vergoedt een lekke ruit doorgaans niet.
- Staand water in de sponning en slechte kitnaden zijn de belangrijkste oorzaken van een lek.
- Ontvochtigen door boren geeft helder zicht, maar herstelt de isolatiewaarde niet.