Hydrofoor: welk type pomp past bij jouw waterbron en gebruik?

Een hydrofoor is een pomp met drukvat en drukschakelaar die water uit een regenwatertank, put of bron onder druk zet voor tuin, toilet of wasmachine. Een bovengrondse hydrofoor zuigt in de praktijk maximaal 7 à 8 meter diep aan; dieper vraagt een bronpomp. Benodigde opvoerhoogte: aanzuighoogte plus hoogte tot het tappunt plus 10 meter per bar druk, plus 10% leidingweerstand.

Hydrofoor-keuzehulp

Water uit je regenwatertank of eigen put gebruiken voor de tuin, de toiletten of de wasmachine klinkt eenvoudig: pomp erop en klaar. Toch gaat het bij de keuze van een hydrofoor vaak mis. Een pomp die te diep moet aanzuigen, slaat droog. Een pomp met te weinig opvoerhoogte geeft op de eerste verdieping nauwelijks druk. En een te klein drukvat laat de pomp bij elke spoelbeurt aanslaan. De hydrofoor-keuzehulp voorkomt die fouten door eerst je situatie door te rekenen.

Zo werkt de hydrofoor-keuzehulp

Je vult je waterbron, de hoogtes en je gebruik in, en de keuzehulp geeft het pomptype, de benodigde opvoerhoogte en het benodigde debiet.

Wat je invult:

Wat je terugkrijgt: het pomptype (hydrofoor met drukvat, automatische pomp met elektronische drukregeling, dompeldrukpomp of bronpomp), de benodigde opvoerhoogte in meters, het benodigde debiet in liters per uur en de aandachtspunten zoals voorfilter, droogloopbeveiliging en de regels voor grondwater.

De rekenregel in gewone taal:

benodigde opvoerhoogte = (aanzuighoogte + hoogte tot hoogste tappunt + 10 m per bar gewenste druk) × 1,1

Een bar druk staat gelijk aan ongeveer 10 meter waterkolom. De factor 1,1 is een vuistregel voor de weerstand in leidingen, bochten en filter. Het debiet bepaalt de tool door de tappunten op te tellen die tegelijk open kunnen staan. Daarna kies je een pomp die bij jouw opvoerhoogte in de pompcurve nog dat debiet levert.

Wat is een hydrofoor en hoe werkt hij?

Een hydrofoor is een combinatie van een zelfaanzuigende centrifugaalpomp, een drukvat met membraan, een drukschakelaar, een manometer en een terugslagklep. Als je een kraan opendraait, levert eerst het drukvat water. Zakt de druk onder de inschakeldruk, bijvoorbeeld 1,5 of 2 bar, dan start de pomp. Bereikt hij de uitschakeldruk, bijvoorbeeld 3 of 3,5 bar, dan stopt hij. Het drukvat zorgt ervoor dat de pomp niet bij elke korte tapbeurt hoeft aan te slaan.

Een automatische pomp of hydrofoorpomp met elektronische drukregeling werkt zonder groot vat: een flowschakelaar start de pomp zodra je tapt en stopt hem als de stroming ophoudt. Dat is compacter, maar de pomp start bij elke tapbeurt, ook voor een glas water of het bijvullen van een toiletreservoir.

Hydrofoor kiezen: welk type past bij jouw waterbron?

De waterbron en de diepte van de waterspiegel bepalen het type pomp; het gebruik bepaalt de maat. Dit is de keuzematrix van de tool:

Waterbron Waterspiegel onder de pomp Passend type Aandachtspunt
Regenton of bovengrondse tank 0 tot 2 m Hydrofoor of automatische pomp Aanzuigfilter, vorstvrij opstellen
Ondergrondse regenwatertank 1 tot 3 m Hydrofoor met drukvat, of dompeldrukpomp in de tank Drijvende aanzuigfilter, terugslagklep onderaan de zuigleiding
Ondiepe put (Nortonput) 2 tot 7 m Hydrofoor met voetklep Zomerwaterstand meten; dicht bij de grens van 7 à 8 m
Boorput, waterspiegel dieper dan 7 m 7 m of dieper Bronpomp (onderwaterpomp) met drukvat Niet aanzuigen, maar duwen vanuit de put
Drinkwaterleiding met lage druk n.v.t. Geen eigen hydrofoor Eerst oorzaak laten zoeken, drinkwaterbedrijf bellen

De grens van 7 à 8 meter is natuurkunde: een pomp boven het water zuigt niet echt, maar maakt onderdruk waarna de luchtdruk het water omhoog duwt. Theoretisch kan dat ruim 10 meter, maar door leidingweerstand en temperatuur halen bovengrondse pompen in de praktijk ongeveer 7 à 8 meter. Fabrikanten geven de maximale aanzuighoogte op; neem daarvan een marge van minstens een meter.

Hydrofoor met drukvat of automatische pomp?

Hydrofoor met drukvat Automatische pomp
Geschikt voor Huis, toiletten, wasmachine, tuin Vooral tuin en enkele tappunten
Startfrequentie Laag, het vat vangt kleine tapbeurten op Bij elke tapbeurt
Ruimte Groter (vat van 20 tot 100 liter) Compact
Onderhoud Voordruk vat een keer per jaar controleren Weinig

Voor toiletten en een wasmachine is een hydrofoor met een drukvat van minstens 20 à 24 liter de rustigste keuze. Voor alleen de tuin volstaat vaak een automatische pomp.

Rekenvoorbeeld 1: regenwater voor toiletten, wasmachine en tuin

Een gezin heeft een ondergrondse regenwatertank. De pomp staat in de bijkeuken; de laagste waterspiegel ligt 2,5 m onder de pomp. Het hoogste tappunt is een toilet op de eerste verdieping, 4 m boven de pomp. Gewenste druk: 2 bar.

Gegeven Waarde
Benodigde opvoerhoogte ongeveer 29 m
Benodigd debiet ongeveer 1.200 l/u
Type Hydrofoor met drukvat van 24 liter of meer
Extra Drijvende aanzuigfilter, terugslagklep, droogloopbeveiliging

De tool adviseert een hydrofoor waarvan de pompcurve bij 29 m nog minstens 1.200 liter per uur aangeeft. Let op: de maximale opvoerhoogte op de doos geldt bij een debiet van nul. Een pomp met "max. 35 m" levert bij 29 m nog maar een fractie van zijn maximale debiet.

Rekenvoorbeeld 2: tuin besproeien uit een Nortonput

Een bewoner wil zijn tuin sproeien uit een Nortonput. In het voorjaar staat het water 4 m onder het maaiveld, maar in een droge zomer zakt het naar 6,5 m. De pomp komt op het maaiveld, de tuin ligt vlak en hij wil 2,5 bar aan de sproeier.

Uitkomst: een hydrofoor op maaiveld zal in de zomer moeite hebben en lucht gaan trekken. De tool adviseert de pomp lager te plaatsen in een pompput, of een bronpomp die in de put hangt. Die duwt het water omhoog en heeft geen aanzuiggrens.

Hydrofoor instellen en installeren

Een hydrofoor werkt alleen goed als het drukvat de juiste voordruk heeft en de zuigleiding luchtdicht is. De belangrijkste stappen en vuistregels:

  1. Zuigleiding luchtdicht en zo kort mogelijk. Gebruik een stugge zuigslang of buis van minstens dezelfde diameter als de inlaat van de pomp, met een voetklep of terugslagklep en een zuigkorf aan het eind. Eén lekkende koppeling en de pomp trekt lucht.
  2. Pomp vullen. Een zelfaanzuigende pomp vul je voor de eerste start met water via de vulplug.
  3. Voordruk drukvat. Meet met de pomp uit en het vat drukloos de luchtdruk op het ventiel. Gangbaar is ongeveer 0,2 bar onder de inschakeldruk, dus 1,8 bar bij een inschakeldruk van 2 bar. Volg de handleiding.
  4. Voorfilter. Zet een filter in de persleiding als je water naar toiletten of de wasmachine gaat, zodat zand en blad niet in vulventielen terechtkomen.
  5. Vorstvrij en droog opstellen, en aansluiten op een geaard stopcontact.

Een hydrofoor die steeds kort aan- en afslaat, heeft meestal een vat zonder voordruk, een kapot membraan of een lek in de persleiding.

Regels: drinkwater, grondwater en terugstroming

Regenwater en grondwater uit een eigen put zijn geen drinkwater, en dat heeft gevolgen voor de installatie:

Wat kost een hydrofoor?

Een hydrofoor voor tuin en regenwater kost indicatief 150 tot 600 euro; een bronpomp voor een diepe put duurder. Indicatieve prijzen, prijspeil 2026, inclusief 21% btw:

Onderdeel Indicatieve prijs
Automatische tuinpomp met drukregeling € 100 tot € 300
Hydrofoor met drukvat 20 tot 24 liter € 150 tot € 450
Hydrofoor voor huishoudelijk gebruik, rvs, groter vat € 400 tot € 1.000
Dompeldrukpomp voor regenwatertank € 150 tot € 600
Bronpomp (3 of 4 inch) met drukvat € 400 tot € 1.500
Aanzuigset, voetklep, filter € 30 tot € 100

Installatie door een loodgieter kost indicatief 48 tot 97 euro per uur inclusief 21% btw, plus 20 tot 40 euro voorrijkosten. Een eenvoudige tuinhydrofoor plaats je zelf.

Wanneer schakel je een vakman in?

Laat een loodgieter of pompspecialist komen als de hydrofoor een tweede leidingnet in huis voedt, zoals toiletten en wasmachine op regenwater. Dan moet de scheiding met de drinkwaterleiding en de terugstroombeveiliging kloppen. Ook voor een bronpomp in een boorput, een put dieper dan 7 meter of een vakantiewoning die volledig op eigen water draait, is een vakman verstandig. Vraag een paar offertes en laat de benodigde opvoerhoogte en het debiet op papier zetten.

In het kort

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een hydrofoor en een dompelpomp?

Een hydrofoor staat boven het water en zuigt het aan, en zet het met een drukvat en drukschakelaar onder constante druk. Een dompelpomp hangt in het water en duwt het omhoog. Een gewone dompelpomp is bedoeld om water weg te pompen, zonder drukregeling. Een dompeldrukpomp combineert beide: hij hangt in de tank en heeft een drukschakelaar, zodat hij werkt als een hydrofoor.

Hoeveel bar moet een hydrofoor geven?

Voor tuin, toilet en wasmachine is 2 tot 3 bar aan het tappunt ruim voldoende. Gangbaar is een inschakeldruk van ongeveer 1,5 tot 2 bar en een uitschakeldruk van 3 tot 3,5 bar. Hoger instellen geeft meer slijtage aan pomp en kranen, en veel huishoudelijke toestellen zijn ontworpen voor een gewone leidingdruk. Volg de handleiding van de pomp en het toestel.

Waarom slaat mijn hydrofoor steeds aan en af?

Een hydrofoor die steeds kort aanslaat, heeft meestal een drukvat zonder of met te weinig voordruk, of een kapot membraan in het vat. Controleer de voordruk met een bandenspanningsmeter op het ventiel, met de pomp uit en het vat drukloos. Komt er water uit het ventiel, dan is het membraan stuk. Ook een lekkende kraan of leiding laat de pomp telkens starten.

Kan ik putwater drinken?

Nee, niet zonder het eerst te laten onderzoeken. Grondwater uit een eigen put kan ijzer, mangaan, nitraat, bestrijdingsmiddelen of bacteriën bevatten, en de kwaliteit wisselt per seizoen. Voor besproeien van de tuin is het meestal prima. Wil je het voor iets anders gebruiken, laat een monster dan onderzoeken door een erkend laboratorium en houd het altijd gescheiden van de drinkwaterleiding.

Moet ik een hydrofoor in de winter leeg laten lopen?

Ja, als hij in een onverwarmde schuur, tuinhuis of buiten staat. Water in pomphuis, drukvat en leidingen kan bij vorst bevriezen en de pomp laten scheuren. Haal de stekker eruit, open de aftapplug en een kraan, en laat alles leeglopen. Een hydrofoor in een vorstvrije bijkeuken of kelder kan de hele winter blijven werken.

Hoe groot moet het drukvat van een hydrofoor zijn?

Voor tuin en enkele tappunten volstaat een drukvat van 20 à 24 liter. Voor een hele woning of veel toiletten op regenwater kies je 50 tot 100 liter, zodat de pomp minder vaak start. Een groter vat geeft meer water tussen in- en uitschakelen, wat de pomp spaart. De pomp moet wel krachtig genoeg zijn om het vat in redelijke tijd te vullen.

Mag ik zomaar grondwater oppompen in mijn tuin?

Niet overal. Meestal stelt het waterschap de regels voor grondwateronttrekking: vaak een meldplicht, in beschermde gebieden en bij grotere putten soms een vergunning, en bij droogte kan er een tijdelijk verbod gelden. Bij de waterschappen De Dommel en Brabantse Delta moeten sinds juli 2023 ook kleine putten worden gemeld. Kijk op de site van je waterschap of gebruik de vergunningcheck in het Omgevingsloket.