Zo werkt de douchekraan-keuzehulp
De keuzehulp vraagt naar je douche, je installatie en je wensen en geeft een advies voor het kraantype, de montagewijze en de douchekop. Je vult in:
- Douchetype: inloopdouche, douchecabine of douche boven het bad.
- Huidige aansluiting: opbouw met twee wandaansluitingen, een bestaande inbouwkraan of nog niets (nieuwbouw of renovatie).
- Gaat de wand open? Ja, bij een verbouwing, of nee.
- Warmwatertoestel: cv-combiketel, elektrische boiler, warmtepomp met boilervat, stadsverwarming of een oude geiser.
- Wensen: vaste temperatuur, regendouche, handdouche, kinderen of ouderen in huis, budget.
Je krijgt terug: het aanbevolen kraantype (thermostaat of eengreepsmengkraan), opbouw of inbouw, of een regendouche-set zinvol is bij jouw toestel, de maten die moeten passen en een indicatieve prijsklasse.
De logica achter het advies volgt drie vragen in vaste volgorde. Eerst: gaat de wand open? Zo niet, dan valt inbouw af, want een inbouwdeel moet in de wand worden ingemetseld of ingebouwd en waterdicht worden afgewerkt. Daarna: wie gebruikt de douche? Met kinderen of ouderen weegt de vaste temperatuur en de 38 °C-begrenzing van een thermostaat zwaar. Tot slot: levert je toestel genoeg warm water voor een regendouche? Daarvoor kijkt de tool naar het type toestel en, als je die invult, de CW-klasse of de inhoud van het boilervat.
Thermostaatkraan of eengreepsmengkraan?
Een thermostatische douchekraan is in vrijwel elke situatie de betere keuze, omdat hij de temperatuur constant houdt als iemand anders in huis een kraan opendraait. Een eengreepsmengkraan is goedkoper en simpel, maar je moet de temperatuur elke keer opnieuw zoeken.
| Eigenschap | Thermostaatkraan | Eengreepsmengkraan | Tweegreepskraan |
|---|---|---|---|
| Temperatuur instellen | Eén keer, op graden | Elke douchebeurt zoeken | Twee knoppen mengen |
| Stabiel bij drukwisseling | Ja | Nee | Nee |
| Verbrandingsbeveiliging | Veiligheidsknop bij 38 °C | Soms een begrenzer | Nee |
| Prijs opbouw (indicatief 2026) | €80 tot €350 | €40 tot €200 | €30 tot €120 |
| Geschikt voor | Gezinnen, kinderen, ouderen | Tweede douche, laag budget | Vervanging oude situatie |
Een thermostaatkraan werkt met een thermostatisch element (de cartouche of patroon) dat het warme en koude water mengt tot de ingestelde temperatuur. Daalt de druk aan de koude kant, dan knijpt het element de warme kant direct af. Dat merk je vooral als iemand het toilet doortrekt of de vaatwasser vult.
Wanneer een thermostaat niet goed werkt
Een thermostaatkraan heeft genoeg druk en doorstroming nodig aan beide kanten. Bij een oude geiser die pas bij een flinke doorstroming aanslaat of bij een drukloze (open) boiler werkt een gewone thermostaatkraan slecht of niet; kies dan een kraan die de fabrikant uitdrukkelijk geschikt noemt voor dat toestel. Bij een cv-combiketel, een elektrische boiler onder netdruk of een warmtepompboiler werkt een thermostaatkraan normaal goed.
Opbouw of inbouw?
Een opbouwkraan hangt zichtbaar op de wand en sluit je aan op twee wandaansluitingen; een inbouwkraan zit in de wand en je ziet alleen de bedieningsknoppen. Opbouw is goedkoper, sneller te vervangen en geschikt voor elke bestaande douche. Inbouw oogt strakker, geeft meer ruimte en maakt een regendouche aan het plafond of de wand mooier, maar kan alleen als de wand open gaat.
| Situatie | Advies | Waarom |
|---|---|---|
| Bestaande douche, wand blijft dicht | Opbouw thermostaat | Past op de standaard aansluiting, binnen een uur gemonteerd |
| Badkamerrenovatie, wand gaat open | Inbouw of opbouw | Inbouw kan nu, later niet meer zonder slopen |
| Voorzetwand of metalstud-wand | Inbouw met inbouwbox | Inbouwdeel past in een wand van voldoende diepte |
| Huurwoning | Opbouw | Makkelijk terug te plaatsen bij vertrek |
| Laag budget | Opbouw eengreeps of thermostaat | Geen extra installatiekosten |
Wat moet je weten over inbouw?
Een inbouwkraan bestaat uit twee delen: het inbouwdeel (de inbouwbox of het inbouwlichaam) dat in de wand gaat, en het afbouwdeel met knoppen en rozet. Die twee moeten van hetzelfde systeem zijn. Let op de inbouwdiepte die de fabrikant opgeeft en houd rekening met de dikte van de tegels en lijm. Een inbouwdeel achter de tegels moet je ook later kunnen bereiken voor onderhoud, dus kies een systeem waarbij de cartouche aan de voorkant uitneembaar is.
Inbouw kost meer dan alleen de kraan. Reken voor een inbouw thermostaat met regendouche indicatief €250 tot €1.200 voor het materiaal, plus het leidingwerk en tegelwerk eromheen. Bij een badkamerrenovatie valt dat leidingwerk onder 21% btw.
Douchekraan met regendouche of handdouche?
Een regendouche-set is een opbouwthermostaat met een stang, een grote hoofddouche van 20 tot 30 cm en een handdouche met omstelknop. Dat is de makkelijkste manier om zonder verbouwing een regendouche te krijgen. Een set kost indicatief €150 tot €600.
Een regendouche vraagt wel meer water dan een gewone handdouche: veel grote hoofddouches gebruiken volgens opgave van fabrikanten 10 tot 15 liter per minuut of meer, tegen ongeveer 8 tot 12 liter voor een gewone en 5 tot 7 liter voor een waterbesparende handdouche. Bij een combiketel met een lage CW-klasse of een klein boilervat kan het water dan lauw worden of te snel op zijn. Twijfel je, gebruik dan de regendouche-checker, die rekent het na voor jouw toestel.
Een glijstangset met alleen een handdouche is de eenvoudigste variant en past bij elke kraan. Kies een stang van minstens 60 tot 90 cm, zodat lange en korte gebruikers de handdouche op een prettige hoogte zetten.
Maten en aansluitingen die moeten kloppen
Een opbouw douchekraan in Nederland past op twee wandaansluitingen met 15 cm hart-op-hart, warm links en koud rechts. In oudere woningen kom je ook 12 cm hart-op-hart tegen. De kraan wordt bevestigd met zogeheten S-koppelingen (excentrische koppelingen): aan de wandkant 1/2 inch buitendraad, aan de kraankant 3/4 inch voor de wartels van de kraan. Doordat die koppelingen excentrisch zijn, kun je een kleine afwijking van de 15 cm opvangen en de kraan waterpas zetten.
Controleer vóór aankoop:
- Hart-op-hart maat: meet van het midden van de ene aansluiting tot het midden van de andere. Is dat duidelijk meer of minder dan 15 cm, dan heb je langere of speciale koppelingen nodig.
- Warm en koud: zitten ze omgekeerd, dan moet je een kraan kiezen waarvan de cartouche om te draaien is of de leidingen laten omzetten.
- Uitgang: een douchekraan heeft de uitgang voor de slang meestal aan de onderkant. Wil je een regendouche-set, controleer dan dat de stang past op de hoogte van je aansluiting en je plafond.
- Hoogte: de kraan zit gangbaar op ongeveer 90 tot 110 cm boven de vloer; dat is geen norm, bij een bestaande douche bepalen de wandaansluitingen de hoogte. Een glijstang komt met de bovenkant meestal op ongeveer 2 m. Voor een regendouche-set telt de stanglengte daarbij op; meet of de hoofddouche onder je plafond past.
Wil je je bestaande thermostaatkraan vervangen, volg dan de thermostaatkraan-vervanghulp; die loopt de demontage en montage stap voor stap door.
Rekenvoorbeeld: wat kost welke keuze?
Neem een douche boven het bad met een oude tweegreepskraan, een cv-combiketel met CW-klasse 4 en een gezin met twee kinderen. De wand blijft dicht.
| Optie | Materiaal (indicatief 2026) | Zelf monteren | Advies |
|---|---|---|---|
| Eengreepsmengkraan met glijstang | €70 tot €150 | 1 uur | Werkt, maar geen vaste temperatuur |
| Opbouw thermostaat met glijstang | €120 tot €250 | 1 uur | Beste keuze voor dit gezin |
| Opbouw regendouche-set met thermostaat | €180 tot €450 | 1,5 tot 2 uur | Kan, als de ketel genoeg levert |
| Inbouw thermostaat met regendouche | €400 tot €1.200 plus tegelwerk | Verbouwing | Valt af: wand blijft dicht |
Met twee kinderen geeft de keuzehulp een opbouw thermostaatkraan als advies. Een regendouche-set is mogelijk, maar bij CW-klasse 4 en een grote regendouchekop wordt de stroom warm water krap (zie de regendouche-checker). Laat je de kraan door een loodgieter monteren, dan betaal je daarvoor indicatief €80 tot €175 inclusief voorrijkosten en 21% btw.
Fouten die je voorkomt
- Een inbouwkraan kopen voor een bestaande douche: zonder de wand te openen kan dat niet.
- Alleen op prijs kiezen: goedkope thermostaten hebben soms een element dat sneller vastloopt door kalk. Kies een kraan waarvan losse onderdelen zoals de cartouche en de terugslagkleppen te koop zijn.
- De filters vergeten: in de aansluitingen van de kraan zitten zeefjes. Bij hard water slibben die dicht, waardoor de kraan te koud of te warm wordt. Maak ze een keer per jaar schoon.
- Een regendouche zonder het toestel te checken: een enorme hoofddouche op een kleine boiler geeft een korte en lauwe douche.
- Eco-stand negeren: veel thermostaatkranen hebben een eco-knop die de doorstroming begrenst. Dat scheelt water en gas en past goed bij een waterbesparende douchekop.
In het kort
- Een opbouw thermostaatkraan is voor de meeste douches het beste advies: vaste temperatuur en verbrandingsbeveiliging bij 38 °C.
- De standaard aansluiting in Nederland is 15 cm hart-op-hart (in oudere woningen soms 12 cm), warm links, koud rechts, met S-koppelingen van 1/2 inch in de wand en 3/4 inch naar de kraan.
- Inbouw kan alleen als de wand open gaat; inbouwdeel en afbouwdeel moeten van hetzelfde systeem zijn.
- Een regendouche gebruikt meer water dan een handdouche; controleer of je combiketel of boiler dat aankan.
- Indicatieve prijzen 2026: eengreeps €40 tot €200, opbouw thermostaat €80 tot €350, regendouche-set €150 tot €600.